# Sığır eti mi nohut mu? Karbon ayak izi karşılaştırması

> 1 kg için Sığır Eti (kırmızı et) 60 kg CO₂e, Nohut 1 kg CO₂e'dir. Nohut daha düşük karbonludur: fark 59 kg CO₂e/kg; sığır eti yaklaşık 60 kat daha fazla emisyon üretir.

| | Sığır Eti (kırmızı et) | Nohut |
|---|---|---|
| Karbon ayak izi | 60 kg CO₂e/kg | 1 kg CO₂e/kg |
| 100 g protein başına | 25 kg CO₂e | 0,7 kg CO₂e |
| Fonksiyonel birim | 1 kg ürün (perakende noktasında) | 1 kg ürün (perakende noktasında) |
| Metodoloji | Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi | Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi |

- Mutlak fark: 59 kg CO₂e/kg
- Oran: 60 kat
- Protein bazında oran: 36 kat

## Fark neden bu kadar büyük?

Nohut, mercimek gibi azot bağlayan bir baklagildir; metan üreten bir sindirim süreci ve hayvan yemi için ek arazi gerektirmez. Sığırda ise emisyonların büyük bölümü çiftlik aşamasındaki metan ve gübreden gelir.

## Sonuç hangi koşullarda değişir?

Kuru nohudun pişirilmesi ek enerji gerektirir; uzun süre kaynatma ev aşamasında küçük bir emisyon ekler (bu değerlere dahil değildir). Bu ek, aradaki farkı kapatacak büyüklükte değildir.

## Ne yapmalı?

Etli nohut yerine etsiz nohut yemeği, humus veya nohut köftesi, bir öğünün karbon ayak izini büyük ölçüde düşürür.

## Kaynaklar

- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. <https://doi.org/10.1126/science.aaq0216> — Hakemli makale

---
Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/karsilastir/sigir-eti-vs-nohut
Son güncelleme: 2026-10-04
Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org
