# Uçak mı YHT mi? Karbon ayak izi karşılaştırması > 1 km için Uçak (kısa mesafe) 0,255 kg CO₂e, YHT (Yüksek Hızlı Tren) 0,03 kg CO₂e'dir. YHT daha düşük karbonludur: fark 0,225 kg CO₂e/km; uçak yaklaşık 8,5 kat daha fazla emisyon üretir. | | Uçak (kısa mesafe) | YHT (Yüksek Hızlı Tren) | |---|---|---| | Karbon ayak izi | 0,255 kg CO₂e/km | 0,03 kg CO₂e/km | | 400 km yolculuk | 102 kg CO₂e | 12 kg CO₂e | | Fonksiyonel birim | 1 yolcu-km | 1 yolcu-km | | Metodoloji | Resmi sera gazı dönüşüm faktörü (havacılık) | Resmi sera gazı dönüşüm faktörü (toplu taşıma) | - Mutlak fark: 0,225 kg CO₂e/km - Oran: 8,5 kat ## Fark neden bu kadar büyük? Uçakta emisyonun büyük bölümü yakıt yanmasından, özellikle kalkış ve tırmanıştan gelir; yüksek irtifada salınan gazların ek ısınma etkisi de hesaba katılır. YHT ise elektrikle çalışır ve yolcu başına enerji tüketimi çok daha düşüktür. ## Sonuç hangi koşullarda değişir? Trenin değeri şebeke elektriğinin karbon yoğunluğuna ve doluluk oranına bağlıdır; şebeke temizlendikçe düşer. Uçakta yüksek irtifa etkisinin dahil edilip edilmemesi değeri yaklaşık iki katına kadar değiştirir. Çok uzun mesafelerde ve deniz aşırı rotalarda tren alternatifi olmayabilir. ## Ne yapmalı? 500 km'nin altındaki şehirlerarası yolculuklarda, örneğin Ankara-İstanbul ve Ankara-Konya hatlarında, YHT en düşük karbonlu motorlu seçenektir. ## Kaynaklar - UK DEFRA / DESNZ (2023). Greenhouse gas reporting: conversion factors 2023. — Resmi dönüşüm faktörü - TR YHT çalışması. Türkiye YHT ağı emisyon azaltımı akademik analizi. — Hakemli makale --- Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/karsilastir/ucak-kisa-mesafe-vs-yht-tren Son güncelleme: 2026-10-04 Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org