# CO₂e (karbondioksit eşdeğeri) nedir?

> Metan (CH₄), diazot monoksit (N₂O) ve florlu gazlar gibi farklı sera gazlarının ısınma etkisini, küresel ısınma potansiyeli (GWP) ile CO₂ cinsine çeviren ortak birim.

## Örnek

IPCC AR6'ya göre 100 yıllık ölçekte fosil kaynaklı 1 kg metan yaklaşık 29,8 kg CO₂e, 1 kg diazot monoksit ise yaklaşık 273 kg CO₂e'dir. Sığır etinin yüksek değerinin büyük bölümü, sindirim sırasında açığa çıkan metanın bu şekilde CO₂e'ye çevrilmesinden gelir.

## Nasıl hesaplanır?

CO₂e = Σ (gazın kütlesi × GWP100). Örnek: 1 kg CO₂ + 1 kg fosil metan (× 29,8) + 0,1 kg N₂O (× 273) = 1 + 29,8 + 27,3 = 58,1 kg CO₂e.

## Türkiye bağlamı

TÜİK, Türkiye'nin ulusal sera gazı envanterini CO₂e cinsinden raporlar; 552 Mt CO₂e'lik toplam, CO₂ dışındaki gazları (özellikle tarımdan gelen metan ve diazot monoksiti) da kapsar.

## İlgili kavramlar

- [Küresel ısınma potansiyeli](https://www.yesiltercih.org/sozluk/gwp)
- [Metan](https://www.yesiltercih.org/sozluk/metan)
- [Karbon ayak izi](https://www.yesiltercih.org/sozluk/karbon-ayak-izi)

## Kaynaklar

- Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) (2023). IPCC Altıncı Değerlendirme Raporu (AR6, 2021-2023). <https://www.ipcc.ch/assessment-report/ar6/> — Hükümetlerarası rapor
- Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK — Sera Gazı Emisyon İstatistikleri. <https://www.tuik.gov.tr/> — Resmi istatistik

---
Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/sozluk/co2e
Son güncelleme: 2026-10-04
Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org