# Metan (CH₄) nedir?

> Geviş getiren hayvanların sindirimi, çeltik tarlaları, çöp depolama alanları ve fosil yakıt sızıntılarından salınan, kısa vadede CO₂'den çok daha güçlü sera gazı.

## Örnek

IPCC AR6'ya göre metan 100 yıllık ölçekte CO₂'den yaklaşık 27-30 kat, 20 yıllık ölçekte yaklaşık 80 kat daha güçlü ısıtır ve atmosferde ortalama 12 yıl kadar kalır. Sığır ve koyun etinin, pirincin yüksek karbon ayak izinin ana nedeni metandır.

## Nasıl hesaplanır?

Metan CO₂e'ye GWP ile çevrilir: 1 kg biyojenik metan × 27 ≈ 27 kg CO₂e (GWP100). Kısa ömürlü olduğu için metan emisyonlarını azaltmak ısınmayı birkaç on yıl içinde yavaşlatmanın en hızlı yollarından biridir.

## Türkiye bağlamı

Türkiye'de tarım toplam emisyonların yaklaşık %13'ünü, atık %2,5'ini oluşturur; bu iki sektörde başlıca sera gazı metandır (hayvancılıkta sindirim ve gübre, çöp depolama alanlarında organik atığın çürümesi). Gıda israfını azaltmak, depolama alanlarındaki metanı da azaltır.

## İlgili kavramlar

- [Küresel ısınma potansiyeli](https://www.yesiltercih.org/sozluk/gwp)
- [CO₂e](https://www.yesiltercih.org/sozluk/co2e)
- [Karbon ayak izi](https://www.yesiltercih.org/sozluk/karbon-ayak-izi)

## Kaynaklar

- Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) (2023). IPCC Altıncı Değerlendirme Raporu (AR6, 2021-2023). <https://www.ipcc.ch/assessment-report/ar6/> — Hükümetlerarası rapor
- Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK — Sera Gazı Emisyon İstatistikleri. <https://www.tuik.gov.tr/> — Resmi istatistik

---
Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/sozluk/metan
Son güncelleme: 2026-10-04
Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org