# Ulusal Katkı Beyanı (NDC) nedir?

> Paris Anlaşması kapsamında her ülkenin sunduğu emisyon azaltım hedefi. Türkiye'nin 2030 NDC'si referans senaryoya (BAU) göre %41 azaltım öngörür.

## Örnek

Türkiye Nisan 2023'te güncellenmiş birinci NDC'sini sundu: 2030'da emisyonları referans (BAU) senaryoya göre %41 azaltmak, emisyon zirvesine en geç 2038'de ulaşmak ve 2053'te net sıfıra ulaşmak.

## Nasıl hesaplanır?

NDC hedef seviyesi = referans senaryo emisyonu × (1 − azaltım oranı). Türkiye'nin 2030 referans senaryosu yaklaşık 1.175 Mt CO₂e olduğundan %41 azaltım yaklaşık 695 Mt CO₂e'lik bir hedef seviyeye karşılık gelir. Hedefin iddialılığı, referans senaryonun ne kadar gerçekçi olduğuna bağlıdır.

## Türkiye bağlamı

Climate Action Tracker, Türkiye'nin referans senaryosunun gerçekleşen emisyonlardan çok daha hızlı bir artış varsaydığını ve bu nedenle hedefin görece kolay ulaşılabilir olduğunu değerlendirir. Türkiye'nin bugünkü toplam emisyonu 552 Mt CO₂e'dir.

## İlgili kavramlar

- [Net sıfır](https://www.yesiltercih.org/sozluk/net-sifir)
- [Karbon bütçesi](https://www.yesiltercih.org/sozluk/karbon-butcesi)
- [Emisyon Ticaret Sistemi](https://www.yesiltercih.org/sozluk/ets)

## Kaynaklar

- T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı / UNFCCC (2023). Türkiye'nin Güncellenmiş Birinci Ulusal Katkı Beyanı (2030'da referans senaryoya göre %41 azaltım, 2038'de zirve, 2053 net sıfır) — Birinci İki Yıllık Şeffaflık Raporu. <https://unfccc.int/sites/default/files/resource/T%C3%BCrkiye_1BTR.pdf> — Resmi istatistik
- Climate Action Tracker. Climate Action Tracker — Türkiye. <https://climateactiontracker.org/countries/turkey/> — Bağımsız veri kuruluşu
- Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK — Sera Gazı Emisyon İstatistikleri. <https://www.tuik.gov.tr/> — Resmi istatistik

---
Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/sozluk/ndc
Son güncelleme: 2026-10-04
Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org