# Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM / CBAM) nedir?

> Avrupa Birliği'nin çelik, çimento, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen gibi ithal ürünlerin karbon içeriğini fiyatlandıran düzenlemesi; Türk ihracatçılarını doğrudan etkiler.

## Örnek

AB'ye çelik ihraç eden bir üretici, ürününün üretiminde açığa çıkan gömülü emisyonu (ton çelik başına ton CO₂e) beyan eder. İthalatçı bu emisyon için AB Emisyon Ticaret Sistemi fiyatına bağlı SKDM sertifikası almak zorundadır; menşe ülkede ödenmiş karbon fiyatı bu tutardan düşülebilir.

## Nasıl hesaplanır?

SKDM yükümlülüğü ≈ ithal edilen miktar × birim gömülü emisyon × AB karbon fiyatı − menşe ülkede fiilen ödenmiş karbon fiyatı. Gömülü emisyon için ürün bazlı karbon ayak izi verisi gerekir; bu da LCA yöntemine dayanır.

## Türkiye bağlamı

AB, Türkiye'nin en büyük ihracat pazarıdır ve SKDM kapsamındaki demir-çelik, çimento, alüminyum ve gübre sektörleri Türkiye için önemli ihracat kalemleridir. İklim Kanunu ile kurulan ulusal ETS, yurt içinde ödenen karbon fiyatının SKDM'den düşülmesine imkân tanıyabileceği için bu düzenlemeyle doğrudan ilişkilidir.

## İlgili kavramlar

- [Emisyon Ticaret Sistemi](https://www.yesiltercih.org/sozluk/ets)
- [Yaşam döngüsü analizi](https://www.yesiltercih.org/sozluk/lca)
- [Kapsam 1, 2, 3 emisyonları](https://www.yesiltercih.org/sozluk/kapsam-1-2-3)

## Kaynaklar

- Avrupa Komisyonu. Avrupa Komisyonu — Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM). <https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism_en> — Mevzuat
- T.C. Resmî Gazete (2025). 7552 sayılı İklim Kanunu (Resmî Gazete, 9 Temmuz 2025). — Mevzuat

---
Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/sozluk/skdm
Son güncelleme: 2026-10-04
Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org