# Balık (çiftlik) Karbon Ayak İzi: 5,1 kg CO₂e/kg

Ana Sayfa › Ürünler › Gıda › Balık (çiftlik)

> Balık (çiftlik) karbon ayak izi 1 kg için 5,1 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 24 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,2 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 9. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.

## Veri kartı

| Alan | Değer |
|---|---|
| Değer | 5,1 kg CO₂e/kg |
| Fonksiyonel birim | 1 kg ürün (perakende noktasında) |
| Metodoloji | Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi |
| Sistem sınırı | Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç) |
| Kapsam | Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil) |
| Değişkenlik | Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir. |
| Su ayak izi | 2.000 litre/kg |
| Protein başına | 3,5 kg CO₂e/100 g protein |
| Emisyon dağılımı | arazi %5, ciftlik %60, isleme %10, tasima %8, ambalaj %7, perakende %10 |

## Balık (çiftlik) neden orta düzey karbon ayak izine sahip?

Çiftlik balığı (levrek, çipura) kırmızı ete göre çok daha düşük emisyonlu ama yem kaynakları deniz ekosistemlerini etkileyebilir.

## Bilim balık (çiftlik) hakkında ne diyor?

Doğal avlanmış balık, çiftlik balığından genellikle daha düşük karbonlu (trol hariç). Hamsi ve sardalya en düşük etkili deniz ürünleri.

## Balık (çiftlik) tüketiminin sağlık etkisi nedir?

Omega-3 yağ asitleri kalp sağlığını destekler. Haftada 2 porsiyon balık tüketimi önerilir.

## Türkiye'de balık (çiftlik) durumu nasıl?

Türkiye üç denizle çevrili ama kişi başı balık tüketimi yılda sadece ~6.5 kg — Avrupa'nın en düşüklerinden. Hamsi, Karadeniz'in sürdürülebilir proteini.

## Balık (çiftlik) yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?

Hamsi, sardalya, midye — doğal ve düşük etkili

## Balık (çiftlik) karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?

Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.

## Yeşil tercih ipucu

Hamsi ve mevsim balıkları en düşük karbonlu protein kaynakları

| Güven düzeyi | yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır. |

## Kaynaklar

- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. <https://doi.org/10.1126/science.aaq0216> — Hakemli makale

---
Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/urun/balik-ciftlik
Son güncelleme: 2026-09-28
Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org