# Domates Karbon Ayak İzi: 1,4 kg CO₂e/kg

Ana Sayfa › Ürünler › Gıda › Domates

> Domates karbon ayak izi 1 kg için 1,4 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 7 km yol gitmeye ve bir ağacın yaklaşık 23 günde emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 15. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.

## Veri kartı

| Alan | Değer |
|---|---|
| Değer | 1,4 kg CO₂e/kg |
| Fonksiyonel birim | 1 kg ürün (perakende noktasında) |
| Metodoloji | Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi |
| Sistem sınırı | Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç) |
| Kapsam | Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil) |
| Değişkenlik | Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir. |
| Su ayak izi | 214 litre/kg |
| Emisyon dağılımı | arazi %5, ciftlik %50, isleme %5, tasima %8, ambalaj %12, perakende %20 |

## Domates neden düşük karbon ayak izine sahip?

Mevsiminde ve açık alanda yetiştirilen domates çok düşük emisyonlu. Sera domatesinin karbon ayak izi 5-10 kat daha yüksek olabilir.

## Bilim domates hakkında ne diyor?

Isıtılmış seralarda üretilen kış domatesi ~5 kg CO₂e/kg'a çıkabilir. Açık tarla domatesi 0.5-1.0 kg CO₂e/kg.

## Domates tüketiminin sağlık etkisi nedir?

Likopen deposu — prostat kanseri riskini azaltır. C vitamini ve potasyum kaynağı.

## Türkiye'de domates durumu nasıl?

Türkiye dünya domates üretiminde 3. sırada. Mevsim domatesi (Haziran-Ekim) çok düşük karbonlu, kış domatesi sera kaynaklı ve 5x daha yüksek emisyonlu.

## Domates yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?

Kışın: turşu, salça, kurutulmuş domates

## Domates karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?

Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.

## Yeşil tercih ipucu

Mevsiminde tüket: yazın domates, kışın kış sebzeleri. Sera domatesi 5x daha yüksek karbon üretir.

| Güven düzeyi | yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır. |

## Kaynaklar

- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. <https://doi.org/10.1126/science.aaq0216> — Hakemli makale

---
Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/urun/domates
Son güncelleme: 2026-09-28
Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org