# Ekmek Karbon Ayak İzi: 1,4 kg CO₂e/kg

Ana Sayfa › Ürünler › Gıda › Ekmek

> Ekmek karbon ayak izi 1 kg için 1,4 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 7 km yol gitmeye ve bir ağacın yaklaşık 23 günde emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 16. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.

## Veri kartı

| Alan | Değer |
|---|---|
| Değer | 1,4 kg CO₂e/kg |
| Fonksiyonel birim | 1 kg ürün (perakende noktasında) |
| Metodoloji | Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi |
| Sistem sınırı | Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç) |
| Kapsam | Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil) |
| Değişkenlik | Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir. |
| Su ayak izi | 1.600 litre/kg |
| Emisyon dağılımı | arazi %8, ciftlik %35, isleme %25, tasima %5, ambalaj %5, perakende %22 |

## Ekmek neden düşük karbon ayak izine sahip?

Ekmek nispeten düşük karbonlu bir gıda. Asıl sorun israf: Türkiye'de her gün 4.9 milyon ekmek çöpe gidiyor.

## Bilim ekmek hakkında ne diyor?

Buğday tarımı düşük emisyonlu, ama fırın aşaması (enerji kullanımı) ve israf toplam etkiyi artırır. İsraf edilen her ekmek gereksiz yere üretilmiş karbon demektir.

## Ekmek tüketiminin sağlık etkisi nedir?

Tam buğday ekmeği lif, B vitamini ve mineral kaynağı. Beyaz ekmek ise hızlı karbonhidrat — GI indeksi yüksek.

## Türkiye'de ekmek durumu nasıl?

Türkiye dünyada kişi başı ekmek tüketiminde LİDER — yılda ~200 kg (Guinness Rekorlar Kitabı). Ancak günde 4.9 milyon somun israf ediliyor (TMO).

## Ekmek yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?

İhtiyacın kadar al, bayat ekmeği değerlendir (kıtır, ekmek aşı)

## Ekmek karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?

Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.

## Yeşil tercih ipucu

Ekmek israfını azaltmak Türkiye'nin en büyük bireysel gıda tasarrufu fırsatı

| Güven düzeyi | yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır. |

## Kaynaklar

- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. <https://doi.org/10.1126/science.aaq0216> — Hakemli makale

---
Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/urun/ekmek
Son güncelleme: 2026-09-28
Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org