# Kahve (çekirdeği) Karbon Ayak İzi: 16,5 kg CO₂e/kg

Ana Sayfa › Ürünler › Gıda › Kahve (çekirdeği)

> Kahve (çekirdeği) karbon ayak izi 1 kg için 16,5 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 79 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,8 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 6. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.

## Veri kartı

| Alan | Değer |
|---|---|
| Değer | 16,5 kg CO₂e/kg |
| Fonksiyonel birim | 1 kg ürün (perakende noktasında) |
| Metodoloji | Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi |
| Sistem sınırı | Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç) |
| Kapsam | Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil) |
| Değişkenlik | Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir. |
| Su ayak izi | 15.000 litre/kg |
| Emisyon dağılımı | arazi %50, ciftlik %25, isleme %12, tasima %5, ambalaj %3, perakende %5 |

## Kahve (çekirdeği) neden yüksek karbon ayak izine sahip?

Kahve çekirdeği tropikal bölgelerde yetişir ve kakao gibi orman arazilerinin dönüştürülmesiyle üretilir. Ayrıca kurutma ve kavurma aşamaları enerji yoğundur.

## Bilim kahve (çekirdeği) hakkında ne diyor?

Bir fincan filtre kahvenin karbon ayak izi ~0.05 kg CO₂e iken, bir Nespresso kapsülü ~0.12 kg, bir café latte (sütle) ~0.25 kg CO₂e.

## Kahve (çekirdeği) tüketiminin sağlık etkisi nedir?

IARC (2016) kahveyi 'insanda kanserojenliği sınıflandırılamaz' (Grup 3) olarak değerlendirdi; karaciğer ve rahim iç zarı kanserlerinde daha düşük risk gözlendi. Aynı değerlendirme, 65°C'nin üzerindeki çok sıcak içeceklerin yemek borusu kanseri riskini muhtemelen artırdığını belirtir — çay ve kahveyi biraz soğutarak içmek önerilir.

## Türkiye'de kahve (çekirdeği) durumu nasıl?

Türk kahvesi kültürü UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listesindedir. Ancak 3. dalga kahve akımıyla tüketim artmaktadır. Türk çayı (günde ~480 mL) aslında günlük diyetin 3. en büyük karbon kaynağıdır.

## Kahve (çekirdeği) yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?

Türk çayı (yerli üretim, daha düşük etki), bitki çayları

## Kahve (çekirdeği) karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?

Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.

## Yeşil tercih ipucu

Filtre kahve kapsülden 2.5x daha az karbon üretir, sütü azalt

| Güven düzeyi | yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır. |

## Kaynaklar

- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. <https://doi.org/10.1126/science.aaq0216> — Hakemli makale
- Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC), Dünya Sağlık Örgütü (2016). IARC Monographs evaluate drinking coffee, maté, and very hot beverages (Basın bülteni No. 244). <https://www.iarc.who.int/wp-content/uploads/2018/07/pr244_E.pdf> — Hükümetlerarası rapor
- UNESCO (2013). Turkish coffee culture and tradition — İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi. <https://ich.unesco.org/en/RL/turkish-coffee-culture-and-tradition-00645> — Hükümetlerarası rapor

---
Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/urun/kahve
Son güncelleme: 2026-10-04
Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org