# Kuzu/Koyun Eti Karbon Ayak İzi: 24 kg CO₂e/kg

Ana Sayfa › Ürünler › Gıda › Kuzu/Koyun Eti

> Kuzu/Koyun Eti karbon ayak izi 1 kg için 24 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 114 km yol gitmeye ve bir ağacın 1,1 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 2. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.

## Veri kartı

| Alan | Değer |
|---|---|
| Değer | 24 kg CO₂e/kg |
| Fonksiyonel birim | 1 kg ürün (perakende noktasında) |
| Metodoloji | Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi |
| Sistem sınırı | Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç) |
| Kapsam | Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil) |
| Değişkenlik | Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir. |
| Su ayak izi | 10.400 litre/kg |
| Protein başına | 20 kg CO₂e/100 g protein |
| Emisyon dağılımı | arazi %12, ciftlik %72, isleme %3, tasima %1, ambalaj %1, perakende %11 |

## Kuzu/Koyun Eti neden yüksek karbon ayak izine sahip?

Koyunlar da sığır gibi geviş getiren hayvanlardır ve metan üretir. Ayrıca daha düşük et verimi nedeniyle kilogram başına kaynak kullanımı yüksektir.

## Bilim kuzu/koyun eti hakkında ne diyor?

Koyun yetiştiriciliğinde emisyonların %72'si çiftlik aşamasından gelir. Et dönüşüm oranı düşüktür: 1 kg kuzu eti için ~10 kg yem gerekir.

## Kuzu/Koyun Eti tüketiminin sağlık etkisi nedir?

Kırmızı et kategorisinde olup aynı sağlık riskleri taşır. Türk mutfağında kuzu kavurma, tandır gibi yoğun tüketim formları yaygındır.

## Türkiye'de kuzu/koyun eti durumu nasıl?

Kurban Bayramı döneminde Türkiye'nin yıllık et tüketiminin önemli bir kısmı gerçekleşir. Doğu ve Güneydoğu bölgelerinde kuzu tüketimi özellikle yüksektir.

## Kuzu/Koyun Eti yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?

Tavuk (4x daha az), balık (5x daha az), nohut köfte

## Kuzu/Koyun Eti karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?

Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.

## Yeşil tercih ipucu

Etli yemeklerde porsiyon küçültmek bile fark yaratır

| Güven düzeyi | yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır. |

## Kaynaklar

- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. <https://doi.org/10.1126/science.aaq0216> — Hakemli makale
- Mesfin M. Mekonnen & Arjen Y. Hoekstra (2012). A Global Assessment of the Water Footprint of Farm Animal Products. Ecosystems, 15, 401-415. <https://www.waterfootprint.org/resources/Mekonnen-Hoekstra-2012-WaterFootprintFarmAnimalProducts_1.pdf> — Hakemli makale
- Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC), Dünya Sağlık Örgütü (2015). IARC Monographs evaluate consumption of red meat and processed meat (Basın bülteni No. 240). <https://www.iarc.who.int/wp-content/uploads/2018/07/pr240_E.pdf> — Hükümetlerarası rapor

---
Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/urun/kuzu-koyun-eti
Son güncelleme: 2026-10-04
Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org