# Peynir Karbon Ayak İzi: 21,2 kg CO₂e/kg Ana Sayfa › Ürünler › Gıda › Peynir > Peynir karbon ayak izi 1 kg için 21,2 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 101 km yol gitmeye ve bir ağacın 1,0 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 3. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018. ## Veri kartı | Alan | Değer | |---|---| | Değer | 21,2 kg CO₂e/kg | | Fonksiyonel birim | 1 kg ürün (perakende noktasında) | | Metodoloji | Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi | | Sistem sınırı | Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç) | | Kapsam | Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil) | | Değişkenlik | Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir. | | Su ayak izi | 5.000 litre/kg | | Protein başına | 8,4 kg CO₂e/100 g protein | | Emisyon dağılımı | arazi %15, ciftlik %60, isleme %15, tasima %2, ambalaj %3, perakende %5 | ## Peynir neden yüksek karbon ayak izine sahip? 1 kg peynir üretmek için yaklaşık 10 litre süt gerekir. Sütün tüm karbon yükü yoğunlaştırılmış halde peynire aktarılır. Bu yüzden peynir, sütten ~6 kat daha yüksek emisyona sahiptir. ## Bilim peynir hakkında ne diyor? Peynir üretiminin büyük kısmı süt ineklerinin metan emisyonundan gelir. İşleme aşaması (pastörizasyon, olgunlaştırma) toplam emisyonun ~%15'ini oluşturur. ## Peynir tüketiminin sağlık etkisi nedir? Doymuş yağ ve sodyum açısından yüksek. Ancak kalsiyum ve protein kaynağı olarak da değerlidir — önemli olan porsiyon kontrolü. ## Türkiye'de peynir durumu nasıl? Türkiye'de kişi başı peynir tüketimi yılda 19.6 kg — Avrupa'nın en yüksek tüketici ülkelerinden. Beyaz peynir, kaşar, tulum, lor gibi onlarca çeşit üretilir. ## Peynir yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler? Lor peyniri (daha az süt yoğunluklu), hummus, tahin ## Peynir karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin? Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir. ## Yeşil tercih ipucu Peynir porsiyonunu yarıya indirmek yıllık ~80 kg CO₂ tasarrufu sağlar ## Karşılaştırmalar - [Peynir mi yoğurt mu?](https://www.yesiltercih.org/karsilastir/peynir-vs-yogurt) | Güven düzeyi | yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır. | ## Kaynaklar - Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. — Hakemli makale --- Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/urun/peynir Son güncelleme: 2026-09-28 Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org