# Pirinç Karbon Ayak İzi: 4 kg CO₂e/kg

Ana Sayfa › Ürünler › Gıda › Pirinç

> Pirinç karbon ayak izi 1 kg için 4 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 19 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,2 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 11. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.

## Veri kartı

| Alan | Değer |
|---|---|
| Değer | 4 kg CO₂e/kg |
| Fonksiyonel birim | 1 kg ürün (perakende noktasında) |
| Metodoloji | Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi |
| Sistem sınırı | Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç) |
| Kapsam | Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil) |
| Değişkenlik | Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir. |
| Su ayak izi | 2.500 litre/kg |
| Emisyon dağılımı | arazi %7, ciftlik %72, isleme %5, tasima %3, ambalaj %2, perakende %11 |

## Pirinç neden orta düzey karbon ayak izine sahip?

Pirinç tarlalarının su altında kalması anaerobik koşullar yaratır ve bu ortamda bakteriler metan gazı üretir. Bu yüzden pirinç, tahıllar arasında en yüksek emisyona sahiptir.

## Bilim pirinç hakkında ne diyor?

Emisyonların %72'si tarla aşamasından (metan) gelir. SRI (System of Rice Intensification) yöntemi emisyonları %50 azaltabilir.

## Pirinç tüketiminin sağlık etkisi nedir?

Gluten içermeyen enerji kaynağı. Tam tahıl (esmer pirinç) beyazdan daha besleyici.

## Türkiye'de pirinç durumu nasıl?

Türkiye'de pilav kültürü güçlü ama dünya ortalamasının çok altında pirinç tüketimi var. Bulgur, pirince mükemmel bir Türk alternatifi.

## Pirinç yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?

Bulgur (1.2 kg CO₂e), makarna (1.1 kg), freekeh

## Pirinç karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?

Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.

## Yeşil tercih ipucu

Bulgur pirincin 1/3'ü kadar emisyon üretir ve Türk mutfağının vazgeçilmezi

## Karşılaştırmalar

- [Pirinç mi buğday mı?](https://www.yesiltercih.org/karsilastir/pirinc-vs-bugday-un)

| Güven düzeyi | yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır. |

## Kaynaklar

- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. <https://doi.org/10.1126/science.aaq0216> — Hakemli makale

---
Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/urun/pirinc
Son güncelleme: 2026-09-28
Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org