# Sığır Eti (kırmızı et) Karbon Ayak İzi: 60 kg CO₂e/kg Ana Sayfa › Ürünler › Gıda › Sığır Eti (kırmızı et) > Sığır Eti (kırmızı et) karbon ayak izi 1 kg için 60 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 286 km yol gitmeye ve bir ağacın 2,7 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 1. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018. ## Veri kartı | Alan | Değer | |---|---| | Değer | 60 kg CO₂e/kg | | Fonksiyonel birim | 1 kg ürün (perakende noktasında) | | Metodoloji | Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi | | Sistem sınırı | Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç) | | Kapsam | Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil) | | Değişkenlik | Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir. | | Su ayak izi | 15.400 litre/kg | | Protein başına | 25 kg CO₂e/100 g protein | | Emisyon dağılımı | arazi %27, ciftlik %66, isleme %2, tasima %0,5, ambalaj %0,5, perakende %4 | ## Sığır Eti (kırmızı et) neden yüksek karbon ayak izine sahip? Sığır, tüm gıdaların en yüksek karbon ayak izine sahiptir. Bunun ana nedeni: inekler sindirim sırasında metan gazı üretir (enterik fermantasyon), metan ise CO₂'den 80 kat daha güçlü bir sera gazıdır. Ayrıca otlak açmak için tropik ormanlar yok edilir. ## Bilim sığır eti (kırmızı et) hakkında ne diyor? Emisyonların %66'sı çiftlik aşamasından (metan + gübre), %27'si arazi kullanımı değişikliğinden (ormansızlaşma) gelir. Taşıma sadece %0.5'tir — yani 'yerli et' almak neredeyse hiçbir fark yaratmaz. ## Sığır Eti (kırmızı et) tüketiminin sağlık etkisi nedir? DSÖ'ye bağlı IARC, işlenmiş eti Grup 1 (insanda kanserojen), kırmızı eti Grup 2A (muhtemelen kanserojen) olarak sınıflandırdı. Her gün tüketilen 50 g işlenmiş et kolorektal kanser riskini yaklaşık %18 artırır (IARC 2015). Türkiye'de kalp-damar hastalıkları ölümlerin %47.7'sini oluşturur. ## Türkiye'de sığır eti (kırmızı et) durumu nasıl? Türkiye'de kişi başı kırmızı et tüketimi yıllık 16.6 kg — Avrupa ortalamasının yarısı. Ancak 2010-2017 arası %72 arttı. Güneydoğu Anadolu'nun et ağırlıklı mutfağı günlük 5.54 kg CO₂e üretirken, İç Anadolu sadece 2.01 kg. ## Sığır Eti (kırmızı et) yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler? Mercimek (110x daha az), tavuk (10x daha az), tofu (20x daha az) ## Sığır Eti (kırmızı et) karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin? Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir. ## Yeşil tercih ipucu Haftada 1 gün kırmızı et yerine mercimek = yılda ~200 kg CO₂ tasarruf ## Karşılaştırmalar - [Sığır eti mi mercimek mi?](https://www.yesiltercih.org/karsilastir/sigir-eti-vs-mercimek) - [Sığır eti mi tavuk mu?](https://www.yesiltercih.org/karsilastir/sigir-eti-vs-tavuk) - [Sığır eti mi nohut mu?](https://www.yesiltercih.org/karsilastir/sigir-eti-vs-nohut) | Güven düzeyi | yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır. | ## Kaynaklar - Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. — Hakemli makale - Mesfin M. Mekonnen & Arjen Y. Hoekstra (2012). A Global Assessment of the Water Footprint of Farm Animal Products. Ecosystems, 15, 401-415. — Hakemli makale - Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) (2023). IPCC Altıncı Değerlendirme Raporu (AR6, 2021-2023). — Hükümetlerarası rapor - Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC), Dünya Sağlık Örgütü (2015). IARC Monographs evaluate consumption of red meat and processed meat (Basın bülteni No. 240). — Hükümetlerarası rapor --- Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/urun/sigir-eti Son güncelleme: 2026-10-04 Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org