# Süt (inek) Karbon Ayak İzi: 3,2 kg CO₂e/lt

Ana Sayfa › Ürünler › Gıda › Süt (inek)

> Süt (inek) karbon ayak izi 1 lt için 3,2 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 15 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,1 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.

## Veri kartı

| Alan | Değer |
|---|---|
| Değer | 3,2 kg CO₂e/lt |
| Fonksiyonel birim | 1 litre ürün (perakende noktasında) |
| Metodoloji | Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi |
| Sistem sınırı | Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç) |
| Kapsam | Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil) |
| Değişkenlik | Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir. |
| Su ayak izi | 1.000 litre/lt |
| Emisyon dağılımı | arazi %15, ciftlik %65, isleme %5, tasima %3, ambalaj %5, perakende %7 |

## Süt (inek) neden orta düzey karbon ayak izine sahip?

Süt inekleri metan üretir ve yem üretimi için arazi kullanılır. Ancak süt, süt ürünleri içinde en düşük emisyona sahiptir — çünkü konsantre değildir.

## Bilim süt (inek) hakkında ne diyor?

1 litre süt = 3.2 kg CO₂e. Yulaf sütü = 0.9 kg, badem sütü = 0.7 kg, soya sütü = 1.0 kg CO₂e.

## Süt (inek) tüketiminin sağlık etkisi nedir?

Kalsiyum, B12 ve D vitamini kaynağı. Laktozu tolere edemeyen %30+ Türk nüfusu için alternatifler önemli.

## Türkiye'de süt (inek) durumu nasıl?

Türkiye dünya süt üretiminde 8. sırada. Kişi başı 39 kg içme sütü, 29 kg yoğurt, 10 kg ayran. Toplam ~253 kg süt eşdeğeri/yıl.

## Süt (inek) yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?

Yulaf sütü (0.9 kg), badem sütü (0.7 kg), soya sütü (1.0 kg)

## Süt (inek) karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?

Değer 1 litre ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.

## Yeşil tercih ipucu

Yulaf sütü, inek sütünün 1/3'ü kadar emisyon üretir

| Güven düzeyi | yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır. |

## Kaynaklar

- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. <https://doi.org/10.1126/science.aaq0216> — Hakemli makale
- Mesfin M. Mekonnen & Arjen Y. Hoekstra (2012). A Global Assessment of the Water Footprint of Farm Animal Products. Ecosystems, 15, 401-415. <https://www.waterfootprint.org/resources/Mekonnen-Hoekstra-2012-WaterFootprintFarmAnimalProducts_1.pdf> — Hakemli makale

---
Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/urun/sut-inek
Son güncelleme: 2026-10-04
Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org
