# Yumurta Karbon Ayak İzi: 4,5 kg CO₂e/kg

Ana Sayfa › Ürünler › Gıda › Yumurta

> Yumurta karbon ayak izi 1 kg için 4,5 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 21 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,2 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 10. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.

## Veri kartı

| Alan | Değer |
|---|---|
| Değer | 4,5 kg CO₂e/kg |
| Fonksiyonel birim | 1 kg ürün (perakende noktasında) |
| Metodoloji | Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi |
| Sistem sınırı | Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç) |
| Kapsam | Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil) |
| Değişkenlik | Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir. |
| Su ayak izi | 3.300 litre/kg |
| Protein başına | 3,8 kg CO₂e/100 g protein |
| Emisyon dağılımı | arazi %10, ciftlik %55, isleme %5, tasima %3, ambalaj %7, perakende %20 |

## Yumurta neden orta düzey karbon ayak izine sahip?

Yumurta, protein başına en verimli hayvansal ürünlerden biridir. Bir tavuk yılda ~300 yumurta üretir ve yem dönüşüm oranı çok iyidir.

## Bilim yumurta hakkında ne diyor?

100g protein başına 3.8 kg CO₂e — sığır etinin 1/7'si. Aminoasit profili açısından 'referans protein' kabul edilir.

## Yumurta tüketiminin sağlık etkisi nedir?

Tam protein kaynağı, B12 ve D vitamini deposu. Günde 1-2 yumurta çoğu sağlıklı yetişkin için güvenlidir.

## Türkiye'de yumurta durumu nasıl?

Türkiye dünya yumurta üretiminde ilk 10'da. Kişi başı tüketim yılda ~200 adet. Köy yumurtası vs. çiftlik yumurtası tartışması yaygın — karbon açısından fark minimal.

## Yumurta yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?

Baklagil proteini daha da düşük emisyonlu

## Yumurta karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?

Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.

## Yeşil tercih ipucu

Et yerine yumurtalı yemekler (menemen, çılbır) çok daha yeşil

| Güven düzeyi | yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır. |

## Kaynaklar

- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. <https://doi.org/10.1126/science.aaq0216> — Hakemli makale
- Mesfin M. Mekonnen & Arjen Y. Hoekstra (2012). A Global Assessment of the Water Footprint of Farm Animal Products. Ecosystems, 15, 401-415. <https://www.waterfootprint.org/resources/Mekonnen-Hoekstra-2012-WaterFootprintFarmAnimalProducts_1.pdf> — Hakemli makale

---
Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/urun/yumurta
Son güncelleme: 2026-10-04
Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org