# Zeytinyağı Karbon Ayak İzi: 5,4 kg CO₂e/lt

Ana Sayfa › Ürünler › Gıda › Zeytinyağı

> Zeytinyağı karbon ayak izi 1 lt için 5,4 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 26 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,2 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.

## Veri kartı

| Alan | Değer |
|---|---|
| Değer | 5,4 kg CO₂e/lt |
| Fonksiyonel birim | 1 litre ürün (perakende noktasında) |
| Metodoloji | Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi |
| Sistem sınırı | Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç) |
| Kapsam | Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil) |
| Değişkenlik | Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir. |
| Su ayak izi | 14.500 litre/lt |
| Emisyon dağılımı | arazi %15, ciftlik %45, isleme %20, tasima %5, ambalaj %5, perakende %10 |

## Zeytinyağı neden orta düzey karbon ayak izine sahip?

Zeytin ağaçları karbon emer (karbon yutak), ancak sıkma işlemi ve tarımsal girdi emisyon yaratır. Su ayak izi çok yüksektir.

## Bilim zeytinyağı hakkında ne diyor?

Olgun zeytin ağaçları yılda ~25 kg CO₂ emer. Net etki hesaplandığında zeytinyağı birçok bitkisel yağdan daha sürdürülebilirdir.

## Zeytinyağı tüketiminin sağlık etkisi nedir?

Akdeniz diyetinin temel taşı. Kalp-damar hastalığı riskini %30 azaltır (PREDIMED çalışması).

## Türkiye'de zeytinyağı durumu nasıl?

Türkiye dünya zeytin üretiminde 4. sırada. Ege ve Akdeniz bölgelerinde zeytinyağlı yemek kültürü Türk mutfağının en 'yeşil' geleneğidir.

## Zeytinyağı yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?

Ayçiçek yağı (3.5 kg CO₂e), ancak zeytinyağının sağlık avantajı üstün

## Zeytinyağı karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?

Değer 1 litre ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.

## Yeşil tercih ipucu

Zeytinyağlı sebze yemekleri (zeytinyağlılar) en düşük karbonlu Türk mutfağı kategorisi

| Güven düzeyi | yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır. |

## Kaynaklar

- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. <https://doi.org/10.1126/science.aaq0216> — Hakemli makale

---
Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/urun/zeytinyagi
Son güncelleme: 2026-09-28
Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org