# Gıdaların Karbon Ayak İzi

Gıda değerleri, Poore & Nemecek'in (2018) 119 ülkeden yaklaşık 38.700 çiftliği kapsayan yaşam döngüsü meta-analizinin küresel medyanlarıdır ve 1 kg (sıvılarda 1 litre) ürün başına verilir. Değerler arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar olan emisyonları kapsar.

Gıdada karbon ayak izini belirleyen en büyük etken ürünün türüdür: geviş getiren hayvanlar (sığır, koyun) sindirim sırasında metan üretir ve geniş arazi gerektirir. Taşıma ise çoğu gıdada toplam emisyonun %10'undan azdır; bu yüzden "ne yediğimiz", "nereden geldiğinden" daha önemlidir.

## kg başına sıralama

| # | Kalem | kg CO₂e/kg | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 1 | [Sığır Eti (kırmızı et)](https://www.yesiltercih.org/urun/sigir-eti) | 60 | Poore & Nemecek 2018 |
| 2 | [Kuzu/Koyun Eti](https://www.yesiltercih.org/urun/kuzu-koyun-eti) | 24 | Poore & Nemecek 2018 |
| 3 | [Peynir](https://www.yesiltercih.org/urun/peynir) | 21,2 | Poore & Nemecek 2018 |
| 4 | [Bitter Çikolata](https://www.yesiltercih.org/urun/bitter-cikolata) | 18,7 | Poore & Nemecek 2018 |
| 5 | [Karides](https://www.yesiltercih.org/urun/karides) | 18,2 | Poore & Nemecek 2018 |
| 6 | [Kahve (çekirdeği)](https://www.yesiltercih.org/urun/kahve) | 16,5 | Poore & Nemecek 2018 |
| 7 | [Domuz Eti](https://www.yesiltercih.org/urun/domuz-eti) | 12,3 | Poore & Nemecek 2018 |
| 8 | [Tavuk](https://www.yesiltercih.org/urun/tavuk) | 6,1 | Poore & Nemecek 2018 |
| 9 | [Balık (çiftlik)](https://www.yesiltercih.org/urun/balik-ciftlik) | 5,1 | Poore & Nemecek 2018 |
| 10 | [Yumurta](https://www.yesiltercih.org/urun/yumurta) | 4,5 | Poore & Nemecek 2018 |
| 11 | [Pirinç](https://www.yesiltercih.org/urun/pirinc) | 4 | Poore & Nemecek 2018 |
| 12 | [Yoğurt](https://www.yesiltercih.org/urun/yogurt) | 3,5 | Poore & Nemecek 2018 |
| 13 | [Tofu](https://www.yesiltercih.org/urun/tofu) | 3,2 | Poore & Nemecek 2018 |
| 14 | [Buğday / Un](https://www.yesiltercih.org/urun/bugday-un) | 1,6 | Poore & Nemecek 2018 |
| 15 | [Domates](https://www.yesiltercih.org/urun/domates) | 1,4 | Poore & Nemecek 2018 |
| 16 | [Ekmek](https://www.yesiltercih.org/urun/ekmek) | 1,4 | Poore & Nemecek 2018 |
| 17 | [Nohut](https://www.yesiltercih.org/urun/nohut) | 1 | Poore & Nemecek 2018 |
| 18 | [Mercimek](https://www.yesiltercih.org/urun/mercimek) | 0,9 | Poore & Nemecek 2018 |
| 19 | [Muz](https://www.yesiltercih.org/urun/muz) | 0,9 | Poore & Nemecek 2018 |
| 20 | [Patates](https://www.yesiltercih.org/urun/patates) | 0,5 | Poore & Nemecek 2018 |
| 21 | [Elma](https://www.yesiltercih.org/urun/elma) | 0,4 | Poore & Nemecek 2018 |
| 22 | [Fındık/Ceviz](https://www.yesiltercih.org/urun/findik-ceviz) | 0,3 | Poore & Nemecek 2018 |

## lt başına sıralama

| # | Kalem | kg CO₂e/lt | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 1 | [Zeytinyağı](https://www.yesiltercih.org/urun/zeytinyagi) | 5,4 | Poore & Nemecek 2018 |
| 2 | [Süt (inek)](https://www.yesiltercih.org/urun/sut-inek) | 3,2 | Poore & Nemecek 2018 |

## Gıda kategorisinde karbon ayak izi en yüksek ve en düşük olanlar hangileri?

YeşilTercih verilerine göre kg başına en yüksek Sığır Eti (kırmızı et) — 60 kg CO₂e/kg, en düşük Fındık/Ceviz — 0,3 kg CO₂e/kg; lt başına en yüksek Zeytinyağı — 5,4 kg CO₂e/lt, en düşük Süt (inek) — 3,2 kg CO₂e/lt. Farklı birimlerdeki kalemler doğrudan karşılaştırılamaz.

## Gıda kategorisindeki değerler nasıl hesaplanıyor?

Gıda değerleri, Poore & Nemecek'in (2018) 119 ülkeden yaklaşık 38.700 çiftliği kapsayan yaşam döngüsü meta-analizinin küresel medyanlarıdır ve 1 kg (sıvılarda 1 litre) ürün başına verilir. Değerler arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar olan emisyonları kapsar. Gıdada karbon ayak izini belirleyen en büyük etken ürünün türüdür: geviş getiren hayvanlar (sığır, koyun) sindirim sırasında metan üretir ve geniş arazi gerektirir. Taşıma ise çoğu gıdada toplam emisyonun %10'undan azdır; bu yüzden "ne yediğimiz", "nereden geldiğinden" daha önemlidir.

---
Kanonik sayfa: https://www.yesiltercih.org/urunler/gida
Son güncelleme: 2026-10-04
Lisans: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) · Atıf: YeşilTercih (2026), https://www.yesiltercih.org