Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) nedir?

Tanım

Emisyonlara üst sınır koyup izin (tahsisat) alım satımına olanak tanıyan piyasa mekanizması. Türkiye'de İklim Kanunu ile 2026-2027 pilot dönemiyle kuruluyor.

Örnek

Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi (AB ETS) 2005'ten beri elektrik üretimi, sanayi ve havacılık gibi sektörlerde toplam emisyona bir üst sınır koyar. Şirketler emisyonları kadar izin teslim etmek zorundadır; fazla izni olan satar, eksiği olan satın alır. Üst sınır her yıl düşürülür.

Nasıl hesaplanır?

Satın alınması gereken izin = doğrulanmış yıllık emisyon − ücretsiz tahsis edilen izin. Örnek: 100.000 ton CO₂e salan ve 80.000 ton ücretsiz tahsisat alan bir tesis 20.000 ton izin satın alır; maliyet = 20.000 × ton başına izin fiyatı.

Türkiye bağlamı

7552 sayılı İklim Kanunu ile Türkiye'de ulusal ETS kurulmakta ve 2026-2027 pilot dönemiyle başlamaktadır. Ulusal ETS'de ödenen karbon fiyatı, AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması karşısında Türk ihracatçıları için önem taşır.

Kaynaklar

• Avrupa Komisyonu. EU Emissions Trading System (EU ETS). Kaynağa git · Mevzuat
• T.C. Resmî Gazete (2025). 7552 sayılı İklim Kanunu (Resmî Gazete, 9 Temmuz 2025). Mevzuat