Mercimek Karbon Ayak İzi
Kısa cevap
Mercimek karbon ayak izi 1 kg için 0,9 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 4 km yol gitmeye ve bir ağacın yaklaşık 15 günde emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 18. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Veri kartı
- Değer
- 0,9 kg CO₂e/kg
- Fonksiyonel birim
- 1 kg ürün (perakende noktasında)
- Metodoloji
- Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi
- Sistem sınırı
- Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç)
- Kapsam
- Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil)
- Kaynak
- Poore & Nemecek 2018
- Değişkenlik
- Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
- Su ayak izi
- 5.900 litre/kg · kaynak künyesi doğrulanıyor
- Güven düzeyi
- yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır.
- Son güncelleme
Emisyon kaynağı dağılımı
- Arazi Kullanımı: %3
- Çiftlik/Tarla: %65
- İşleme: %10
- Taşıma: %5
- Ambalaj: %5
- Perakende: %12
Mercimek neden bu karbon ayak izine sahip?
Emisyonun kaynağı
Mercimek bir süper gıda: baklagiller toprağa azot bağlayarak gübre ihtiyacını azaltır, tarımsal emisyonları düşürür ve protein açısından ete en yakın bitkisel kaynaktır.
Bilim ne diyor?
Sığır etinden 67x daha az emisyon üretir (100g protein başına). Baklagil tarımı toprağı zenginleştirir, sonraki ürünün gübre ihtiyacını %50 azaltır.
Sağlık etkisi
Demir, çinko, lif ve folat deposu. Kan şekerini dengeler, kolesterolü düşürür. EAT-Lancet gezegen sağlığı diyetinin temel proteini.
Kaynak: EAT-Lancet 2019
Türkiye'de durum
Türkiye dünyada kişi başı nohut tüketiminde LİDER (6.65 kg/yıl). Mercimek çorbası ulusal yemek. Bu gelenek zaten düşük karbonlu — korumamız gereken bir miras.
Yeşil tercih ipucu
1 kase mercimek çorbası ≈ 0.15 kg CO₂e, 1 hamburger ≈ 2.5 kg CO₂e — 17 kat fark!
Daha düşük karbonlu alternatifler
Nohut, kuru fasulye, barbunya — tümü ultra düşük karbonlu protein
İncele: Nohut (1 kg CO₂e/kg)
Gıda kategorisinde karşılaştırma
Karşılaştırmalar
- Sığır eti mi mercimek mi? — 67 kat fark
Kaynaklar ve metodoloji
- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. doi:10.1126/science.aaq0216 · Hakemli makale
- Walter Willett vd. (2019). Food in the Anthropocene: the EAT–Lancet Commission on healthy diets from sustainable food systems. The Lancet, 393(10170), 447-492. doi:10.1016/S0140-6736(18)31788-4 · Hakemli makale
İlgili kavramlar: Karbon ayak izi · CO₂e · Yaşam döngüsü analizi · Metan · Su ayak izi · Tüm gıda kalemlerinin karbon ayak izi
Son güncelleme: · Hazırlayan: YeşilTercih editörlüğü · Editoryal ilkeler ve metodoloji
Mercimek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Mercimek karbon ayak izi ne kadar?
Mercimek karbon ayak izi 1 kg için 0,9 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 4 km yol gitmeye ve bir ağacın yaklaşık 15 günde emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 18. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Mercimek neden düşük karbon ayak izine sahip?
Mercimek bir süper gıda: baklagiller toprağa azot bağlayarak gübre ihtiyacını azaltır, tarımsal emisyonları düşürür ve protein açısından ete en yakın bitkisel kaynaktır.
Bilim mercimek hakkında ne diyor?
Sığır etinden 67x daha az emisyon üretir (100g protein başına). Baklagil tarımı toprağı zenginleştirir, sonraki ürünün gübre ihtiyacını %50 azaltır.
Mercimek tüketiminin sağlık etkisi nedir?
Demir, çinko, lif ve folat deposu. Kan şekerini dengeler, kolesterolü düşürür. EAT-Lancet gezegen sağlığı diyetinin temel proteini.
Türkiye'de mercimek durumu nasıl?
Türkiye dünyada kişi başı nohut tüketiminde LİDER (6.65 kg/yıl). Mercimek çorbası ulusal yemek. Bu gelenek zaten düşük karbonlu — korumamız gereken bir miras.
Mercimek yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?
Nohut, kuru fasulye, barbunya — tümü ultra düşük karbonlu protein
Mercimek karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?
Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
