Pirinç Karbon Ayak İzi
Kısa cevap
Pirinç karbon ayak izi 1 kg için 4 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 19 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,2 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 11. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Veri kartı
- Değer
- 4 kg CO₂e/kg
- Fonksiyonel birim
- 1 kg ürün (perakende noktasında)
- Metodoloji
- Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi
- Sistem sınırı
- Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç)
- Kapsam
- Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil)
- Kaynak
- Poore & Nemecek 2018
- Değişkenlik
- Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
- Su ayak izi
- 2.500 litre/kg · kaynak künyesi doğrulanıyor
- Güven düzeyi
- yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır.
- Son güncelleme
Emisyon kaynağı dağılımı
- Arazi Kullanımı: %7
- Çiftlik/Tarla: %72
- İşleme: %5
- Taşıma: %3
- Ambalaj: %2
- Perakende: %11
Pirinç neden bu karbon ayak izine sahip?
Emisyonun kaynağı
Pirinç tarlalarının su altında kalması anaerobik koşullar yaratır ve bu ortamda bakteriler metan gazı üretir. Bu yüzden pirinç, tahıllar arasında en yüksek emisyona sahiptir.
Bilim ne diyor?
Emisyonların %72'si tarla aşamasından (metan) gelir. SRI (System of Rice Intensification) yöntemi emisyonları %50 azaltabilir.
Kaynak: Poore & Nemecek 2018
Sağlık etkisi
Gluten içermeyen enerji kaynağı. Tam tahıl (esmer pirinç) beyazdan daha besleyici.
Türkiye'de durum
Türkiye'de pilav kültürü güçlü ama dünya ortalamasının çok altında pirinç tüketimi var. Bulgur, pirince mükemmel bir Türk alternatifi.
Yeşil tercih ipucu
Bulgur pirincin 1/3'ü kadar emisyon üretir ve Türk mutfağının vazgeçilmezi
Daha düşük karbonlu alternatifler
Bulgur (1.2 kg CO₂e), makarna (1.1 kg), freekeh
Gıda kategorisinde karşılaştırma
Karşılaştırmalar
- Pirinç mi buğday mı? — 2,5 kat fark
Kaynaklar ve metodoloji
- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. doi:10.1126/science.aaq0216 · Hakemli makale
İlgili kavramlar: Karbon ayak izi · CO₂e · Yaşam döngüsü analizi · Metan · Su ayak izi · Tüm gıda kalemlerinin karbon ayak izi
Son güncelleme: · Hazırlayan: YeşilTercih editörlüğü · Editoryal ilkeler ve metodoloji
Pirinç Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Pirinç karbon ayak izi ne kadar?
Pirinç karbon ayak izi 1 kg için 4 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 19 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,2 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 11. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Pirinç neden orta düzey karbon ayak izine sahip?
Pirinç tarlalarının su altında kalması anaerobik koşullar yaratır ve bu ortamda bakteriler metan gazı üretir. Bu yüzden pirinç, tahıllar arasında en yüksek emisyona sahiptir.
Bilim pirinç hakkında ne diyor?
Emisyonların %72'si tarla aşamasından (metan) gelir. SRI (System of Rice Intensification) yöntemi emisyonları %50 azaltabilir.
Pirinç tüketiminin sağlık etkisi nedir?
Gluten içermeyen enerji kaynağı. Tam tahıl (esmer pirinç) beyazdan daha besleyici.
Türkiye'de pirinç durumu nasıl?
Türkiye'de pilav kültürü güçlü ama dünya ortalamasının çok altında pirinç tüketimi var. Bulgur, pirince mükemmel bir Türk alternatifi.
Pirinç yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?
Bulgur (1.2 kg CO₂e), makarna (1.1 kg), freekeh
Pirinç karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?
Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
