Uçak (kısa mesafe) Karbon Ayak İzi
Kısa cevap
Uçak (kısa mesafe) karbon ayak izi 1 km için 0,255 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 1 km yol gitmeye ve bir ağacın yaklaşık 4 günde emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki ulaşım kategorisinde 8 ürün arasında 1. sırada. Kaynak: DEFRA 2023.
Veri kartı
- Değer
- 0,255 kg CO₂e/km
- Fonksiyonel birim
- 1 yolcu-km
- Metodoloji
- Resmi sera gazı dönüşüm faktörü (havacılık)
- Sistem sınırı
- Kullanım aşaması: yolcu-km başına yakıt yanması ve yüksek irtifa (radyatif zorlama) etkisi; uçak üretimi ve havalimanı altyapısı hariç
- Kapsam
- Birleşik Krallık resmi faktörleri (Türkiye için yaklaşık değer)
- Kaynak
- DEFRA 2023
- Değişkenlik
- Yüksek irtifa etkisinin hesaba katılıp katılmaması değeri yaklaşık iki katına kadar değiştirir. Uçak tipi, doluluk ve kabin sınıfı (ekonomi/business) da belirleyicidir.
- Güven düzeyi
- yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır.
- Son güncelleme
Uçak (kısa mesafe) neden bu karbon ayak izine sahip?
Emisyonun kaynağı
Yüksek irtifada salınan gazların ısınma etkisi yer seviyesindekinin 1.5-3 katıdır (radyatif zorlama).
Bilim ne diyor?
İstanbul-Ankara (~400 km) kişi başı ~55-60 kg CO₂. Yüksek irtifa etkisi dahil ~100-120 kg CO₂e. 2023'te 90.4 milyon iç hat yolcu.
Sağlık etkisi
Yüksek irtifada kozmik radyasyon maruziyeti. Sık uçucularda jet lag ve uyku bozuklukları.
Türkiye'de durum
90.4 milyon iç hat yolcu (2023). İstanbul-Ankara en yoğun hat — YHT alternatifi aktif ama tercih edilmiyor.
Yeşil tercih ipucu
500 km altı mesafelerde YHT veya otobüs tercih et — %80 emisyon tasarrufu
Daha düşük karbonlu alternatifler
YHT (5x daha az), otobüs (3.5x daha az)
Ulaşım kategorisinde karşılaştırma
Karşılaştırmalar
- Uçak mı YHT mi? — 8,5 kat fark
- Uçak mı otobüs mü? — 6,4 kat fark
Kaynaklar ve metodoloji
- UK DEFRA / DESNZ (2023). Greenhouse gas reporting: conversion factors 2023. Kaynağa git · Resmi dönüşüm faktörü
İlgili kavramlar: Karbon ayak izi · CO₂e · Yaşam döngüsü analizi · Karbon dengeleme · Tüm ulaşım kalemlerinin karbon ayak izi
Son güncelleme: · Hazırlayan: YeşilTercih editörlüğü · Editoryal ilkeler ve metodoloji
Uçak (kısa mesafe) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Uçak (kısa mesafe) karbon ayak izi ne kadar?
Uçak (kısa mesafe) karbon ayak izi 1 km için 0,255 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 1 km yol gitmeye ve bir ağacın yaklaşık 4 günde emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki ulaşım kategorisinde 8 ürün arasında 1. sırada. Kaynak: DEFRA 2023.
Uçak (kısa mesafe) neden düşük karbon ayak izine sahip?
Yüksek irtifada salınan gazların ısınma etkisi yer seviyesindekinin 1.5-3 katıdır (radyatif zorlama).
Bilim uçak (kısa mesafe) hakkında ne diyor?
İstanbul-Ankara (~400 km) kişi başı ~55-60 kg CO₂. Yüksek irtifa etkisi dahil ~100-120 kg CO₂e. 2023'te 90.4 milyon iç hat yolcu.
Uçak (kısa mesafe) tüketiminin sağlık etkisi nedir?
Yüksek irtifada kozmik radyasyon maruziyeti. Sık uçucularda jet lag ve uyku bozuklukları.
Türkiye'de uçak (kısa mesafe) durumu nasıl?
90.4 milyon iç hat yolcu (2023). İstanbul-Ankara en yoğun hat — YHT alternatifi aktif ama tercih edilmiyor.
Uçak (kısa mesafe) yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?
YHT (5x daha az), otobüs (3.5x daha az)
Uçak (kısa mesafe) karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?
Değer 1 yolcu-km içindir. Yöntem: Resmi sera gazı dönüşüm faktörü (havacılık). Sistem sınırı: Kullanım aşaması: yolcu-km başına yakıt yanması ve yüksek irtifa (radyatif zorlama) etkisi; uçak üretimi ve havalimanı altyapısı hariç. Kapsam: Birleşik Krallık resmi faktörleri (Türkiye için yaklaşık değer). Yüksek irtifa etkisinin hesaba katılıp katılmaması değeri yaklaşık iki katına kadar değiştirir. Uçak tipi, doluluk ve kabin sınıfı (ekonomi/business) da belirleyicidir.
