Tavuk Karbon Ayak İzi
Kısa cevap
Tavuk karbon ayak izi 1 kg için 6,1 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 29 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,3 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 8. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Veri kartı
- Değer
- 6,1 kg CO₂e/kg
- Fonksiyonel birim
- 1 kg ürün (perakende noktasında)
- Metodoloji
- Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi
- Sistem sınırı
- Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç)
- Kapsam
- Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil)
- Kaynak
- Poore & Nemecek 2018
- Değişkenlik
- Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
- Su ayak izi
- 4.300 litre/kg · Mekonnen & Hoekstra 2012
- Güven düzeyi
- yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır.
- Son güncelleme
Emisyon kaynağı dağılımı
- Arazi Kullanımı: %15
- Çiftlik/Tarla: %39
- İşleme: %8
- Taşıma: %3
- Ambalaj: %4
- Perakende: %31
Tavuk neden bu karbon ayak izine sahip?
Emisyonun kaynağı
Tavuk, kırmızı ete kıyasla çok daha verimlidir: 1 kg tavuk eti için ~2.5 kg yem yeterlidir (sığır için ~7 kg). Ayrıca metan üretmez.
Bilim ne diyor?
Sığır etinden 10x daha düşük emisyon. Yem dönüşüm oranı tüm çiftlik hayvanları arasında en iyisi. Protein başına emisyon sığırın 1/6'sı.
Sağlık etkisi
Yağsız protein kaynağı. Derisiz göğüs eti en düşük doymuş yağ içeriğine sahip. IARC'nin 2015 değerlendirmesi kırmızı ve işlenmiş eti kapsar; işlenmemiş beyaz et bu kanserojenlik sınıflandırmasının dışındadır.
Kaynak: IARC 2015
Türkiye'de durum
Türkiye'de tavuk tüketimi kişi başı 20-23 kg/yıl — son 20 yılda 3 kat arttı. Kırmızı et yerine en erişilebilir düşük karbonlu protein alternatifi.
Yeşil tercih ipucu
Kırmızı et → tavuk geçişi emisyonu 10x azaltır
Daha düşük karbonlu alternatifler
Yumurta (daha da düşük), baklagil, tofu
Gıda kategorisinde karşılaştırma
Karşılaştırmalar
- Sığır eti mi tavuk mu? — 9,8 kat fark
Kaynaklar ve metodoloji
- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. doi:10.1126/science.aaq0216 · Hakemli makale
- Mesfin M. Mekonnen & Arjen Y. Hoekstra (2012). A Global Assessment of the Water Footprint of Farm Animal Products. Ecosystems, 15, 401-415. Kaynağa git · Hakemli makale
- Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC), Dünya Sağlık Örgütü (2015). IARC Monographs evaluate consumption of red meat and processed meat (Basın bülteni No. 240). Kaynağa git · Hükümetlerarası rapor
İlgili kavramlar: Karbon ayak izi · CO₂e · Yaşam döngüsü analizi · Su ayak izi · Tüm gıda kalemlerinin karbon ayak izi
Son güncelleme: · Hazırlayan: YeşilTercih editörlüğü · Editoryal ilkeler ve metodoloji
Tavuk Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Tavuk karbon ayak izi ne kadar?
Tavuk karbon ayak izi 1 kg için 6,1 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 29 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,3 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 8. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Tavuk neden orta düzey karbon ayak izine sahip?
Tavuk, kırmızı ete kıyasla çok daha verimlidir: 1 kg tavuk eti için ~2.5 kg yem yeterlidir (sığır için ~7 kg). Ayrıca metan üretmez.
Bilim tavuk hakkında ne diyor?
Sığır etinden 10x daha düşük emisyon. Yem dönüşüm oranı tüm çiftlik hayvanları arasında en iyisi. Protein başına emisyon sığırın 1/6'sı.
Tavuk tüketiminin sağlık etkisi nedir?
Yağsız protein kaynağı. Derisiz göğüs eti en düşük doymuş yağ içeriğine sahip. IARC'nin 2015 değerlendirmesi kırmızı ve işlenmiş eti kapsar; işlenmemiş beyaz et bu kanserojenlik sınıflandırmasının dışındadır.
Türkiye'de tavuk durumu nasıl?
Türkiye'de tavuk tüketimi kişi başı 20-23 kg/yıl — son 20 yılda 3 kat arttı. Kırmızı et yerine en erişilebilir düşük karbonlu protein alternatifi.
Tavuk yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?
Yumurta (daha da düşük), baklagil, tofu
Tavuk karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?
Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
