Karides Karbon Ayak İzi
Kısa cevap
Karides karbon ayak izi 1 kg için 18,2 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 87 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,8 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 5. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Veri kartı
- Değer
- 18,2 kg CO₂e/kg
- Fonksiyonel birim
- 1 kg ürün (perakende noktasında)
- Metodoloji
- Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi
- Sistem sınırı
- Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç)
- Kapsam
- Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil)
- Kaynak
- Poore & Nemecek 2018
- Değişkenlik
- Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
- Su ayak izi
- 3.500 litre/kg · kaynak künyesi doğrulanıyor
- Güven düzeyi
- yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır.
- Son güncelleme
Emisyon kaynağı dağılımı
- Arazi Kullanımı: %35
- Çiftlik/Tarla: %45
- İşleme: %8
- Taşıma: %5
- Ambalaj: %3
- Perakende: %4
Karides neden bu karbon ayak izine sahip?
Emisyonun kaynağı
Çiftlik karidesinin yüksek emisyonunun sebebi: mangrov ormanlarının yok edilmesi ve yem üretimi. Mangrovlar karbon depolayan kritik ekosistemlerdir.
Bilim ne diyor?
1 hektar mangrov ormanı, 1 hektar tropik yağmur ormanından 3-5 kat daha fazla karbon depolar. Karides çiftlikleri bu ekosistemleri yok eder.
Sağlık etkisi
Protein ve omega-3 açısından zengindir, ancak çiftlik karidesinde antibiyotik kullanımı endişe yaratır.
Türkiye'de durum
Türkiye'de karides tüketimi büyük şehirlerde artıyor. Doğal avlanmış Akdeniz/Ege karidesi, çiftlik karidesinden çok daha düşük etkili.
Yeşil tercih ipucu
Midye ve hamsi çok daha düşük karbonlu deniz ürünleri
Daha düşük karbonlu alternatifler
Hamsi (0.9 kg CO₂e), midye (0.6 kg CO₂e), sardalya
Gıda kategorisinde karşılaştırma
Kaynaklar ve metodoloji
- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. doi:10.1126/science.aaq0216 · Hakemli makale
İlgili kavramlar: Karbon ayak izi · CO₂e · Yaşam döngüsü analizi · Su ayak izi · Tüm gıda kalemlerinin karbon ayak izi
Son güncelleme: · Hazırlayan: YeşilTercih editörlüğü · Editoryal ilkeler ve metodoloji
Karides Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Karides karbon ayak izi ne kadar?
Karides karbon ayak izi 1 kg için 18,2 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 87 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,8 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 5. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Karides neden yüksek karbon ayak izine sahip?
Çiftlik karidesinin yüksek emisyonunun sebebi: mangrov ormanlarının yok edilmesi ve yem üretimi. Mangrovlar karbon depolayan kritik ekosistemlerdir.
Bilim karides hakkında ne diyor?
1 hektar mangrov ormanı, 1 hektar tropik yağmur ormanından 3-5 kat daha fazla karbon depolar. Karides çiftlikleri bu ekosistemleri yok eder.
Karides tüketiminin sağlık etkisi nedir?
Protein ve omega-3 açısından zengindir, ancak çiftlik karidesinde antibiyotik kullanımı endişe yaratır.
Türkiye'de karides durumu nasıl?
Türkiye'de karides tüketimi büyük şehirlerde artıyor. Doğal avlanmış Akdeniz/Ege karidesi, çiftlik karidesinden çok daha düşük etkili.
Karides yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?
Hamsi (0.9 kg CO₂e), midye (0.6 kg CO₂e), sardalya
Karides karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?
Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
