CO₂e (karbondioksit eşdeğeri) nedir?
Tanım
Metan (CH₄), diazot monoksit (N₂O) ve florlu gazlar gibi farklı sera gazlarının ısınma etkisini, küresel ısınma potansiyeli (GWP) ile CO₂ cinsine çeviren ortak birim.
Örnek
IPCC AR6'ya göre 100 yıllık ölçekte fosil kaynaklı 1 kg metan yaklaşık 29,8 kg CO₂e, 1 kg diazot monoksit ise yaklaşık 273 kg CO₂e'dir. Sığır etinin yüksek değerinin büyük bölümü, sindirim sırasında açığa çıkan metanın bu şekilde CO₂e'ye çevrilmesinden gelir.
Nasıl hesaplanır?
CO₂e = Σ (gazın kütlesi × GWP100). Örnek: 1 kg CO₂ + 1 kg fosil metan (× 29,8) + 0,1 kg N₂O (× 273) = 1 + 29,8 + 27,3 = 58,1 kg CO₂e.
Türkiye bağlamı
TÜİK, Türkiye'nin ulusal sera gazı envanterini CO₂e cinsinden raporlar; 552 Mt CO₂e'lik toplam, CO₂ dışındaki gazları (özellikle tarımdan gelen metan ve diazot monoksiti) da kapsar.
Örnek ürün verileri: Sığır Eti (kırmızı et) (60 kg CO₂e/kg) · Pirinç (4 kg CO₂e/kg)
İlgili kavramlar: Küresel ısınma potansiyeli · Metan · Karbon ayak izi · Tüm sözlük
Kaynaklar
- Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) (2023). IPCC Altıncı Değerlendirme Raporu (AR6, 2021-2023). Kaynağa git · Hükümetlerarası rapor
- Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK — Sera Gazı Emisyon İstatistikleri. Kaynağa git · Resmi istatistik
Son güncelleme: · Hazırlayan: YeşilTercih editörlüğü · Editoryal ilkeler ve metodoloji