Küresel ısınma potansiyeli (GWP) nedir?

Tanım

Bir gazın belirli bir sürede (genellikle 100 yıl) aynı kütledeki CO₂'ye göre ne kadar ısı hapsettiğini gösteren katsayı. Fosil kaynaklı metanın GWP100 değeri yaklaşık 30'dur (IPCC AR6).

Örnek

Metan atmosferde ortalama 12 yıl kadar kalır, bu yüzden kısa vadede çok güçlüdür: 20 yıllık ölçekte (GWP20) fosil metanın değeri 80'in üzerindedir, 100 yıllık ölçekte (GWP100) yaklaşık 30'a iner. Hangi zaman ölçeğinin seçildiği, metan ağırlıklı ürünlerin (sığır eti, pirinç) karbon ayak izini belirgin biçimde değiştirir.

Nasıl hesaplanır?

GWP, bir gazın seçilen süre boyunca yarattığı toplam ısınma etkisinin, aynı kütledeki CO₂'nin etkisine oranıdır. Karbon ayak izi hesaplarında standart olarak GWP100 kullanılır.

Türkiye bağlamı

Türkiye'nin ulusal envanteri ve YeşilTercih'teki ürün değerleri GWP100 esasına dayanır. Tarım, Türkiye emisyonlarının yaklaşık %13'ünü oluşturur ve bu payın önemli bölümü hayvancılıktan kaynaklanan metandır.

Kaynaklar

• Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) (2023). IPCC Altıncı Değerlendirme Raporu (AR6, 2021-2023). Kaynağa git · Hükümetlerarası rapor