Kuzu/Koyun Eti Karbon Ayak İzi
Kısa cevap
Kuzu/Koyun Eti karbon ayak izi 1 kg için 24 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 114 km yol gitmeye ve bir ağacın 1,1 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 2. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Veri kartı
- Değer
- 24 kg CO₂e/kg
- Fonksiyonel birim
- 1 kg ürün (perakende noktasında)
- Metodoloji
- Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi
- Sistem sınırı
- Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç)
- Kapsam
- Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil)
- Kaynak
- Poore & Nemecek 2018
- Değişkenlik
- Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
- Su ayak izi
- 10.400 litre/kg · Mekonnen & Hoekstra 2012
- Güven düzeyi
- yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır.
- Son güncelleme
Emisyon kaynağı dağılımı
- Arazi Kullanımı: %12
- Çiftlik/Tarla: %72
- İşleme: %3
- Taşıma: %1
- Ambalaj: %1
- Perakende: %11
Kuzu/Koyun Eti neden bu karbon ayak izine sahip?
Emisyonun kaynağı
Koyunlar da sığır gibi geviş getiren hayvanlardır ve metan üretir. Ayrıca daha düşük et verimi nedeniyle kilogram başına kaynak kullanımı yüksektir.
Bilim ne diyor?
Koyun yetiştiriciliğinde emisyonların %72'si çiftlik aşamasından gelir. Et dönüşüm oranı düşüktür: 1 kg kuzu eti için ~10 kg yem gerekir.
Kaynak: Poore & Nemecek 2018
Sağlık etkisi
Kırmızı et kategorisinde olup aynı sağlık riskleri taşır. Türk mutfağında kuzu kavurma, tandır gibi yoğun tüketim formları yaygındır.
Kaynak: IARC 2015
Türkiye'de durum
Kurban Bayramı döneminde Türkiye'nin yıllık et tüketiminin önemli bir kısmı gerçekleşir. Doğu ve Güneydoğu bölgelerinde kuzu tüketimi özellikle yüksektir.
Yeşil tercih ipucu
Etli yemeklerde porsiyon küçültmek bile fark yaratır
Daha düşük karbonlu alternatifler
Tavuk (4x daha az), balık (5x daha az), nohut köfte
İncele: Tavuk (6,1 kg CO₂e/kg) · Balık (çiftlik) (5,1 kg CO₂e/kg) · Nohut (1 kg CO₂e/kg)
Gıda kategorisinde karşılaştırma
Kaynaklar ve metodoloji
- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. doi:10.1126/science.aaq0216 · Hakemli makale
- Mesfin M. Mekonnen & Arjen Y. Hoekstra (2012). A Global Assessment of the Water Footprint of Farm Animal Products. Ecosystems, 15, 401-415. Kaynağa git · Hakemli makale
- Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC), Dünya Sağlık Örgütü (2015). IARC Monographs evaluate consumption of red meat and processed meat (Basın bülteni No. 240). Kaynağa git · Hükümetlerarası rapor
İlgili kavramlar: Karbon ayak izi · CO₂e · Yaşam döngüsü analizi · Metan · Su ayak izi · Tüm gıda kalemlerinin karbon ayak izi
Son güncelleme: · Hazırlayan: YeşilTercih editörlüğü · Editoryal ilkeler ve metodoloji
Kuzu/Koyun Eti Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kuzu/Koyun Eti karbon ayak izi ne kadar?
Kuzu/Koyun Eti karbon ayak izi 1 kg için 24 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 114 km yol gitmeye ve bir ağacın 1,1 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 2. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Kuzu/Koyun Eti neden yüksek karbon ayak izine sahip?
Koyunlar da sığır gibi geviş getiren hayvanlardır ve metan üretir. Ayrıca daha düşük et verimi nedeniyle kilogram başına kaynak kullanımı yüksektir.
Bilim kuzu/koyun eti hakkında ne diyor?
Koyun yetiştiriciliğinde emisyonların %72'si çiftlik aşamasından gelir. Et dönüşüm oranı düşüktür: 1 kg kuzu eti için ~10 kg yem gerekir.
Kuzu/Koyun Eti tüketiminin sağlık etkisi nedir?
Kırmızı et kategorisinde olup aynı sağlık riskleri taşır. Türk mutfağında kuzu kavurma, tandır gibi yoğun tüketim formları yaygındır.
Türkiye'de kuzu/koyun eti durumu nasıl?
Kurban Bayramı döneminde Türkiye'nin yıllık et tüketiminin önemli bir kısmı gerçekleşir. Doğu ve Güneydoğu bölgelerinde kuzu tüketimi özellikle yüksektir.
Kuzu/Koyun Eti yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?
Tavuk (4x daha az), balık (5x daha az), nohut köfte
Kuzu/Koyun Eti karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?
Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
