Balık (çiftlik) Karbon Ayak İzi
Kısa cevap
Balık (çiftlik) karbon ayak izi 1 kg için 5,1 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 24 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,2 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 9. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Veri kartı
- Değer
- 5,1 kg CO₂e/kg
- Fonksiyonel birim
- 1 kg ürün (perakende noktasında)
- Metodoloji
- Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi
- Sistem sınırı
- Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç)
- Kapsam
- Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil)
- Kaynak
- Poore & Nemecek 2018
- Değişkenlik
- Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
- Su ayak izi
- 2.000 litre/kg · kaynak künyesi doğrulanıyor
- Güven düzeyi
- yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır.
- Son güncelleme
Emisyon kaynağı dağılımı
- Arazi Kullanımı: %5
- Çiftlik/Tarla: %60
- İşleme: %10
- Taşıma: %8
- Ambalaj: %7
- Perakende: %10
Balık (çiftlik) neden bu karbon ayak izine sahip?
Emisyonun kaynağı
Çiftlik balığı (levrek, çipura) kırmızı ete göre çok daha düşük emisyonlu ama yem kaynakları deniz ekosistemlerini etkileyebilir.
Bilim ne diyor?
Doğal avlanmış balık, çiftlik balığından genellikle daha düşük karbonlu (trol hariç). Hamsi ve sardalya en düşük etkili deniz ürünleri.
Sağlık etkisi
Omega-3 yağ asitleri kalp sağlığını destekler. Haftada 2 porsiyon balık tüketimi önerilir.
Türkiye'de durum
Türkiye üç denizle çevrili ama kişi başı balık tüketimi yılda sadece ~6.5 kg — Avrupa'nın en düşüklerinden. Hamsi, Karadeniz'in sürdürülebilir proteini.
Yeşil tercih ipucu
Hamsi ve mevsim balıkları en düşük karbonlu protein kaynakları
Daha düşük karbonlu alternatifler
Hamsi, sardalya, midye — doğal ve düşük etkili
Gıda kategorisinde karşılaştırma
Kaynaklar ve metodoloji
- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. doi:10.1126/science.aaq0216 · Hakemli makale
İlgili kavramlar: Karbon ayak izi · CO₂e · Yaşam döngüsü analizi · Metan · Su ayak izi · Tüm gıda kalemlerinin karbon ayak izi
Son güncelleme: · Hazırlayan: YeşilTercih editörlüğü · Editoryal ilkeler ve metodoloji
Balık (çiftlik) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Balık (çiftlik) karbon ayak izi ne kadar?
Balık (çiftlik) karbon ayak izi 1 kg için 5,1 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 24 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,2 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 9. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Balık (çiftlik) neden orta düzey karbon ayak izine sahip?
Çiftlik balığı (levrek, çipura) kırmızı ete göre çok daha düşük emisyonlu ama yem kaynakları deniz ekosistemlerini etkileyebilir.
Bilim balık (çiftlik) hakkında ne diyor?
Doğal avlanmış balık, çiftlik balığından genellikle daha düşük karbonlu (trol hariç). Hamsi ve sardalya en düşük etkili deniz ürünleri.
Balık (çiftlik) tüketiminin sağlık etkisi nedir?
Omega-3 yağ asitleri kalp sağlığını destekler. Haftada 2 porsiyon balık tüketimi önerilir.
Türkiye'de balık (çiftlik) durumu nasıl?
Türkiye üç denizle çevrili ama kişi başı balık tüketimi yılda sadece ~6.5 kg — Avrupa'nın en düşüklerinden. Hamsi, Karadeniz'in sürdürülebilir proteini.
Balık (çiftlik) yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?
Hamsi, sardalya, midye — doğal ve düşük etkili
Balık (çiftlik) karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?
Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
