Su ayak izi nedir?
Tanım
Bir ürünün üretim zinciri boyunca tüketilen ve kirletilen toplam tatlı su miktarı; litre/kg gibi birimlerle ifade edilir.
Örnek
Water Footprint Network'e göre 1 kg sığır eti üretmek yaklaşık 15 bin litre su gerektirir (%93 yeşil, %4 mavi, %3 gri). Mekonnen & Hoekstra (2012) küresel ortalamaları: sığır eti 15.400, koyun eti 10.400, tavuk 4.300 litre/kg, inek sütü 1.000 litre/litre.
Nasıl hesaplanır?
Su ayak izi = yeşil (bitkilerin kullandığı yağmur suyu) + mavi (yüzey ve yeraltı suyundan çekilip tüketilen su) + gri (kirliliği seyreltmek için gereken su). Hayvansal ürünlerde suyun büyük bölümü yem üretiminden gelir.
Türkiye bağlamı
Türk mutfağının temel proteinleri olan baklagiller, kilogram başına et ürünlerinden daha düşük su ayak izine sahiptir: YeşilTercih verilerinde mercimek 5.900, nohut 4.200 litre/kg iken sığır eti 15.400 litre/kg'dır. Kuraklık riskinin arttığı Türkiye'de bu fark, su kaynaklarının korunması açısından da önemlidir.
Örnek ürün verileri: Sığır Eti (kırmızı et) (60 kg CO₂e/kg) · Mercimek (0,9 kg CO₂e/kg) · Nohut (1 kg CO₂e/kg)
İlgili kavramlar: Karbon ayak izi · Yaşam döngüsü analizi · Tüm sözlük
Kaynaklar
- Water Footprint Network. What is a water footprint? (yeşil, mavi ve gri su ayak izi tanımları). Kaynağa git · Bağımsız veri kuruluşu
- Mesfin M. Mekonnen & Arjen Y. Hoekstra (2012). A Global Assessment of the Water Footprint of Farm Animal Products. Ecosystems, 15, 401-415. Kaynağa git · Hakemli makale
Son güncelleme: · Hazırlayan: YeşilTercih editörlüğü · Editoryal ilkeler ve metodoloji