Buğday / Un Karbon Ayak İzi
Kısa cevap
Buğday / Un karbon ayak izi 1 kg için 1,6 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 8 km yol gitmeye ve bir ağacın yaklaşık 27 günde emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 14. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Veri kartı
- Değer
- 1,6 kg CO₂e/kg
- Fonksiyonel birim
- 1 kg ürün (perakende noktasında)
- Metodoloji
- Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi
- Sistem sınırı
- Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç)
- Kapsam
- Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil)
- Kaynak
- Poore & Nemecek 2018
- Değişkenlik
- Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
- Su ayak izi
- 1.800 litre/kg · kaynak künyesi doğrulanıyor
- Güven düzeyi
- yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır.
- Son güncelleme
Emisyon kaynağı dağılımı
- Arazi Kullanımı: %5
- Çiftlik/Tarla: %60
- İşleme: %15
- Taşıma: %5
- Ambalaj: %5
- Perakende: %10
Buğday / Un neden bu karbon ayak izine sahip?
Emisyonun kaynağı
Tahıl üretiminin temel taşı. Düşük emisyonlu ama dünyada en büyük toplam tarım arazisi kullanan ürün.
Bilim ne diyor?
Ekmek, makarna, bulgur hepsinin hammaddesi. TR dünyada 10. büyük buğday üreticisi.
Sağlık etkisi
Tam buğday lif ve B vitamini deposu. Rafine un besin değeri düşük.
Türkiye'de durum
Türkiye buğday üretiminde ilk 10. Yıllık ~20 milyon ton. Ekmek + makarna + bulgur hepsi buğdaydan.
Yeşil tercih ipucu
Tam buğday ürünleri hem sağlıklı hem çevre dostu
Daha düşük karbonlu alternatifler
Bulgur, tam buğday makarna, yulaf
Gıda kategorisinde karşılaştırma
Karşılaştırmalar
- Pirinç mi buğday mı? — 2,5 kat fark
Kaynaklar ve metodoloji
- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. doi:10.1126/science.aaq0216 · Hakemli makale
İlgili kavramlar: Karbon ayak izi · CO₂e · Yaşam döngüsü analizi · Metan · Su ayak izi · Tüm gıda kalemlerinin karbon ayak izi
Son güncelleme: · Hazırlayan: YeşilTercih editörlüğü · Editoryal ilkeler ve metodoloji
Buğday / Un Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Buğday / Un karbon ayak izi ne kadar?
Buğday / Un karbon ayak izi 1 kg için 1,6 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 8 km yol gitmeye ve bir ağacın yaklaşık 27 günde emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 14. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Buğday / Un neden düşük karbon ayak izine sahip?
Tahıl üretiminin temel taşı. Düşük emisyonlu ama dünyada en büyük toplam tarım arazisi kullanan ürün.
Bilim buğday / un hakkında ne diyor?
Ekmek, makarna, bulgur hepsinin hammaddesi. TR dünyada 10. büyük buğday üreticisi.
Buğday / Un tüketiminin sağlık etkisi nedir?
Tam buğday lif ve B vitamini deposu. Rafine un besin değeri düşük.
Türkiye'de buğday / un durumu nasıl?
Türkiye buğday üretiminde ilk 10. Yıllık ~20 milyon ton. Ekmek + makarna + bulgur hepsi buğdaydan.
Buğday / Un yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?
Bulgur, tam buğday makarna, yulaf
Buğday / Un karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?
Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
