Gıdaların Karbon Ayak İzi
Gıda değerleri, Poore & Nemecek'in (2018) 119 ülkeden yaklaşık 38.700 çiftliği kapsayan yaşam döngüsü meta-analizinin küresel medyanlarıdır ve 1 kg (sıvılarda 1 litre) ürün başına verilir. Değerler arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar olan emisyonları kapsar.
Gıdada karbon ayak izini belirleyen en büyük etken ürünün türüdür: geviş getiren hayvanlar (sığır, koyun) sindirim sırasında metan üretir ve geniş arazi gerektirir. Taşıma ise çoğu gıdada toplam emisyonun %10'undan azdır; bu yüzden "ne yediğimiz", "nereden geldiğinden" daha önemlidir.
kg başına sıralama (22 kalem)
| # | Kalem | kg CO₂e/kg | Fonksiyonel birim | Kaynak |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Sığır Eti (kırmızı et) | 60 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 2 | Kuzu/Koyun Eti | 24 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 3 | Peynir | 21,2 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 4 | Bitter Çikolata | 18,7 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 5 | Karides | 18,2 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 6 | Kahve (çekirdeği) | 16,5 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 7 | Domuz Eti | 12,3 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 8 | Tavuk | 6,1 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 9 | Balık (çiftlik) | 5,1 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 10 | Yumurta | 4,5 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 11 | Pirinç | 4 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 12 | Yoğurt | 3,5 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 13 | Tofu | 3,2 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 14 | Buğday / Un | 1,6 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 15 | Domates | 1,4 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 16 | Ekmek | 1,4 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 17 | Nohut | 1 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 18 | Mercimek | 0,9 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 19 | Muz | 0,9 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 20 | Patates | 0,5 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 21 | Elma | 0,4 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 22 | Fındık/Ceviz | 0,3 | 1 kg ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
lt başına sıralama (2 kalem)
| # | Kalem | kg CO₂e/lt | Fonksiyonel birim | Kaynak |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Zeytinyağı | 5,4 | 1 litre ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
| 2 | Süt (inek) | 3,2 | 1 litre ürün (perakende noktasında) | Poore & Nemecek 2018 |
Gıda karşılaştırmaları
Gıda: Sıkça Sorulan Sorular
Gıda kategorisinde karbon ayak izi en yüksek ve en düşük olanlar hangileri?
YeşilTercih verilerine göre kg başına en yüksek Sığır Eti (kırmızı et) — 60 kg CO₂e/kg, en düşük Fındık/Ceviz — 0,3 kg CO₂e/kg; lt başına en yüksek Zeytinyağı — 5,4 kg CO₂e/lt, en düşük Süt (inek) — 3,2 kg CO₂e/lt. Farklı birimlerdeki kalemler doğrudan karşılaştırılamaz.
Gıda kategorisindeki değerler nasıl hesaplanıyor?
Gıda değerleri, Poore & Nemecek'in (2018) 119 ülkeden yaklaşık 38.700 çiftliği kapsayan yaşam döngüsü meta-analizinin küresel medyanlarıdır ve 1 kg (sıvılarda 1 litre) ürün başına verilir. Değerler arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar olan emisyonları kapsar. Gıdada karbon ayak izini belirleyen en büyük etken ürünün türüdür: geviş getiren hayvanlar (sığır, koyun) sindirim sırasında metan üretir ve geniş arazi gerektirir. Taşıma ise çoğu gıdada toplam emisyonun %10'undan azdır; bu yüzden "ne yediğimiz", "nereden geldiğinden" daha önemlidir.
Bu kategorideki kaynaklar
- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. doi:10.1126/science.aaq0216 · Hakemli makale
Diğer kategoriler: Ulaşım · Enerji & Ev · Tüketim & Moda · Tüm ürünler
Son güncelleme: · Hazırlayan: YeşilTercih editörlüğü · Editoryal ilkeler ve metodoloji