Zeytinyağı Karbon Ayak İzi
Kısa cevap
Zeytinyağı karbon ayak izi 1 lt için 5,4 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 26 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,2 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Veri kartı
- Değer
- 5,4 kg CO₂e/lt
- Fonksiyonel birim
- 1 litre ürün (perakende noktasında)
- Metodoloji
- Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi
- Sistem sınırı
- Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç)
- Kapsam
- Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil)
- Kaynak
- Poore & Nemecek 2018
- Değişkenlik
- Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
- Su ayak izi
- 14.500 litre/lt · kaynak künyesi doğrulanıyor
- Güven düzeyi
- yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır.
- Son güncelleme
Emisyon kaynağı dağılımı
- Arazi Kullanımı: %15
- Çiftlik/Tarla: %45
- İşleme: %20
- Taşıma: %5
- Ambalaj: %5
- Perakende: %10
Zeytinyağı neden bu karbon ayak izine sahip?
Emisyonun kaynağı
Zeytin ağaçları karbon emer (karbon yutak), ancak sıkma işlemi ve tarımsal girdi emisyon yaratır. Su ayak izi çok yüksektir.
Bilim ne diyor?
Olgun zeytin ağaçları yılda ~25 kg CO₂ emer. Net etki hesaplandığında zeytinyağı birçok bitkisel yağdan daha sürdürülebilirdir.
Sağlık etkisi
Akdeniz diyetinin temel taşı. Kalp-damar hastalığı riskini %30 azaltır (PREDIMED çalışması).
Türkiye'de durum
Türkiye dünya zeytin üretiminde 4. sırada. Ege ve Akdeniz bölgelerinde zeytinyağlı yemek kültürü Türk mutfağının en 'yeşil' geleneğidir.
Yeşil tercih ipucu
Zeytinyağlı sebze yemekleri (zeytinyağlılar) en düşük karbonlu Türk mutfağı kategorisi
Daha düşük karbonlu alternatifler
Ayçiçek yağı (3.5 kg CO₂e), ancak zeytinyağının sağlık avantajı üstün
Gıda kategorisinde karşılaştırma
Kaynaklar ve metodoloji
- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. doi:10.1126/science.aaq0216 · Hakemli makale
İlgili kavramlar: Karbon ayak izi · CO₂e · Yaşam döngüsü analizi · Su ayak izi · Tüm gıda kalemlerinin karbon ayak izi
Son güncelleme: · Hazırlayan: YeşilTercih editörlüğü · Editoryal ilkeler ve metodoloji
Zeytinyağı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Zeytinyağı karbon ayak izi ne kadar?
Zeytinyağı karbon ayak izi 1 lt için 5,4 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 26 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,2 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Zeytinyağı neden orta düzey karbon ayak izine sahip?
Zeytin ağaçları karbon emer (karbon yutak), ancak sıkma işlemi ve tarımsal girdi emisyon yaratır. Su ayak izi çok yüksektir.
Bilim zeytinyağı hakkında ne diyor?
Olgun zeytin ağaçları yılda ~25 kg CO₂ emer. Net etki hesaplandığında zeytinyağı birçok bitkisel yağdan daha sürdürülebilirdir.
Zeytinyağı tüketiminin sağlık etkisi nedir?
Akdeniz diyetinin temel taşı. Kalp-damar hastalığı riskini %30 azaltır (PREDIMED çalışması).
Türkiye'de zeytinyağı durumu nasıl?
Türkiye dünya zeytin üretiminde 4. sırada. Ege ve Akdeniz bölgelerinde zeytinyağlı yemek kültürü Türk mutfağının en 'yeşil' geleneğidir.
Zeytinyağı yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?
Ayçiçek yağı (3.5 kg CO₂e), ancak zeytinyağının sağlık avantajı üstün
Zeytinyağı karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?
Değer 1 litre ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
