Ekmek Karbon Ayak İzi
Kısa cevap
Ekmek karbon ayak izi 1 kg için 1,4 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 7 km yol gitmeye ve bir ağacın yaklaşık 23 günde emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 16. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Veri kartı
- Değer
- 1,4 kg CO₂e/kg
- Fonksiyonel birim
- 1 kg ürün (perakende noktasında)
- Metodoloji
- Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi
- Sistem sınırı
- Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç)
- Kapsam
- Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil)
- Kaynak
- Poore & Nemecek 2018
- Değişkenlik
- Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
- Su ayak izi
- 1.600 litre/kg · kaynak künyesi doğrulanıyor
- Güven düzeyi
- yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır.
- Son güncelleme
Emisyon kaynağı dağılımı
- Arazi Kullanımı: %8
- Çiftlik/Tarla: %35
- İşleme: %25
- Taşıma: %5
- Ambalaj: %5
- Perakende: %22
Ekmek neden bu karbon ayak izine sahip?
Emisyonun kaynağı
Ekmek nispeten düşük karbonlu bir gıda. Asıl sorun israf: Türkiye'de her gün 4.9 milyon ekmek çöpe gidiyor.
Bilim ne diyor?
Buğday tarımı düşük emisyonlu, ama fırın aşaması (enerji kullanımı) ve israf toplam etkiyi artırır. İsraf edilen her ekmek gereksiz yere üretilmiş karbon demektir.
Sağlık etkisi
Tam buğday ekmeği lif, B vitamini ve mineral kaynağı. Beyaz ekmek ise hızlı karbonhidrat — GI indeksi yüksek.
Türkiye'de durum
Türkiye dünyada kişi başı ekmek tüketiminde LİDER — yılda ~200 kg (Guinness Rekorlar Kitabı). Ancak günde 4.9 milyon somun israf ediliyor (TMO).
Yeşil tercih ipucu
Ekmek israfını azaltmak Türkiye'nin en büyük bireysel gıda tasarrufu fırsatı
Daha düşük karbonlu alternatifler
İhtiyacın kadar al, bayat ekmeği değerlendir (kıtır, ekmek aşı)
Gıda kategorisinde karşılaştırma
Kaynaklar ve metodoloji
- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. doi:10.1126/science.aaq0216 · Hakemli makale
İlgili kavramlar: Karbon ayak izi · CO₂e · Yaşam döngüsü analizi · Su ayak izi · Tüm gıda kalemlerinin karbon ayak izi
Son güncelleme: · Hazırlayan: YeşilTercih editörlüğü · Editoryal ilkeler ve metodoloji
Ekmek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Ekmek karbon ayak izi ne kadar?
Ekmek karbon ayak izi 1 kg için 1,4 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 7 km yol gitmeye ve bir ağacın yaklaşık 23 günde emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 16. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Ekmek neden düşük karbon ayak izine sahip?
Ekmek nispeten düşük karbonlu bir gıda. Asıl sorun israf: Türkiye'de her gün 4.9 milyon ekmek çöpe gidiyor.
Bilim ekmek hakkında ne diyor?
Buğday tarımı düşük emisyonlu, ama fırın aşaması (enerji kullanımı) ve israf toplam etkiyi artırır. İsraf edilen her ekmek gereksiz yere üretilmiş karbon demektir.
Ekmek tüketiminin sağlık etkisi nedir?
Tam buğday ekmeği lif, B vitamini ve mineral kaynağı. Beyaz ekmek ise hızlı karbonhidrat — GI indeksi yüksek.
Türkiye'de ekmek durumu nasıl?
Türkiye dünyada kişi başı ekmek tüketiminde LİDER — yılda ~200 kg (Guinness Rekorlar Kitabı). Ancak günde 4.9 milyon somun israf ediliyor (TMO).
Ekmek yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?
İhtiyacın kadar al, bayat ekmeği değerlendir (kıtır, ekmek aşı)
Ekmek karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?
Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
