Yumurta Karbon Ayak İzi
Kısa cevap
Yumurta karbon ayak izi 1 kg için 4,5 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 21 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,2 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 10. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Veri kartı
- Değer
- 4,5 kg CO₂e/kg
- Fonksiyonel birim
- 1 kg ürün (perakende noktasında)
- Metodoloji
- Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi
- Sistem sınırı
- Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç)
- Kapsam
- Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil)
- Kaynak
- Poore & Nemecek 2018
- Değişkenlik
- Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
- Su ayak izi
- 3.300 litre/kg · Mekonnen & Hoekstra 2012
- Güven düzeyi
- yüksek — Hakemli veya resmi/hükümetlerarası kaynağa dayanır.
- Son güncelleme
Emisyon kaynağı dağılımı
- Arazi Kullanımı: %10
- Çiftlik/Tarla: %55
- İşleme: %5
- Taşıma: %3
- Ambalaj: %7
- Perakende: %20
Yumurta neden bu karbon ayak izine sahip?
Emisyonun kaynağı
Yumurta, protein başına en verimli hayvansal ürünlerden biridir. Bir tavuk yılda ~300 yumurta üretir ve yem dönüşüm oranı çok iyidir.
Bilim ne diyor?
100g protein başına 3.8 kg CO₂e — sığır etinin 1/7'si. Aminoasit profili açısından 'referans protein' kabul edilir.
Sağlık etkisi
Tam protein kaynağı, B12 ve D vitamini deposu. Günde 1-2 yumurta çoğu sağlıklı yetişkin için güvenlidir.
Türkiye'de durum
Türkiye dünya yumurta üretiminde ilk 10'da. Kişi başı tüketim yılda ~200 adet. Köy yumurtası vs. çiftlik yumurtası tartışması yaygın — karbon açısından fark minimal.
Yeşil tercih ipucu
Et yerine yumurtalı yemekler (menemen, çılbır) çok daha yeşil
Daha düşük karbonlu alternatifler
Baklagil proteini daha da düşük emisyonlu
Gıda kategorisinde karşılaştırma
Kaynaklar ve metodoloji
- Joseph Poore & Thomas Nemecek (2018). Reducing food's environmental impacts through producers and consumers. Science, 360(6392), 987-992. doi:10.1126/science.aaq0216 · Hakemli makale
- Mesfin M. Mekonnen & Arjen Y. Hoekstra (2012). A Global Assessment of the Water Footprint of Farm Animal Products. Ecosystems, 15, 401-415. Kaynağa git · Hakemli makale
İlgili kavramlar: Karbon ayak izi · CO₂e · Yaşam döngüsü analizi · Metan · Su ayak izi · Tüm gıda kalemlerinin karbon ayak izi
Son güncelleme: · Hazırlayan: YeşilTercih editörlüğü · Editoryal ilkeler ve metodoloji
Yumurta Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Yumurta karbon ayak izi ne kadar?
Yumurta karbon ayak izi 1 kg için 4,5 kg CO₂e'dir. Bu, benzinli bir otomobille yaklaşık 21 km yol gitmeye ve bir ağacın 0,2 yılda emdiği CO₂'ye eşdeğerdir. Sitedeki gıda kategorisinde 22 ürün arasında 10. sırada. Kaynak: Poore & Nemecek 2018.
Yumurta neden orta düzey karbon ayak izine sahip?
Yumurta, protein başına en verimli hayvansal ürünlerden biridir. Bir tavuk yılda ~300 yumurta üretir ve yem dönüşüm oranı çok iyidir.
Bilim yumurta hakkında ne diyor?
100g protein başına 3.8 kg CO₂e — sığır etinin 1/7'si. Aminoasit profili açısından 'referans protein' kabul edilir.
Yumurta tüketiminin sağlık etkisi nedir?
Tam protein kaynağı, B12 ve D vitamini deposu. Günde 1-2 yumurta çoğu sağlıklı yetişkin için güvenlidir.
Türkiye'de yumurta durumu nasıl?
Türkiye dünya yumurta üretiminde ilk 10'da. Kişi başı tüketim yılda ~200 adet. Köy yumurtası vs. çiftlik yumurtası tartışması yaygın — karbon açısından fark minimal.
Yumurta yerine daha düşük karbonlu alternatifler neler?
Baklagil proteini daha da düşük emisyonlu
Yumurta karbon ayak izi değeri nasıl hesaplandı, ne kadar kesin?
Değer 1 kg ürün (perakende noktasında) içindir. Yöntem: Yaşam döngüsü analizi (LCA) meta-analizi. Sistem sınırı: Arazi kullanımı değişikliğinden perakende rafına kadar (çiftlik, yem, işleme, taşıma, ambalaj ve perakende dahil; evde pişirme ve gıda atığı hariç). Kapsam: Küresel medyan değer (Türkiye'ye özgü ölçüm değil). Poore & Nemecek (2018), aynı ürünün farklı üreticileri arasında çevresel etkinin 50 kata kadar değişebildiğini gösterir. Üretim yöntemi, verim, yem ve arazi kullanımı değeri belirgin biçimde değiştirir.
