Metan (CH₄) nedir?

Tanım

Geviş getiren hayvanların sindirimi, çeltik tarlaları, çöp depolama alanları ve fosil yakıt sızıntılarından salınan, kısa vadede CO₂'den çok daha güçlü sera gazı.

Örnek

IPCC AR6'ya göre metan 100 yıllık ölçekte CO₂'den yaklaşık 27-30 kat, 20 yıllık ölçekte yaklaşık 80 kat daha güçlü ısıtır ve atmosferde ortalama 12 yıl kadar kalır. Sığır ve koyun etinin, pirincin yüksek karbon ayak izinin ana nedeni metandır.

Nasıl hesaplanır?

Metan CO₂e'ye GWP ile çevrilir: 1 kg biyojenik metan × 27 ≈ 27 kg CO₂e (GWP100). Kısa ömürlü olduğu için metan emisyonlarını azaltmak ısınmayı birkaç on yıl içinde yavaşlatmanın en hızlı yollarından biridir.

Türkiye bağlamı

Türkiye'de tarım toplam emisyonların yaklaşık %13'ünü, atık %2,5'ini oluşturur; bu iki sektörde başlıca sera gazı metandır (hayvancılıkta sindirim ve gübre, çöp depolama alanlarında organik atığın çürümesi). Gıda israfını azaltmak, depolama alanlarındaki metanı da azaltır.

Kaynaklar

• Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) (2023). IPCC Altıncı Değerlendirme Raporu (AR6, 2021-2023). Kaynağa git · Hükümetlerarası rapor
• Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK — Sera Gazı Emisyon İstatistikleri. Kaynağa git · Resmi istatistik