Karbon yutağı nedir?

Tanım

Atmosferden saldığından daha fazla karbon emen doğal veya yapay sistem; ormanlar, okyanuslar ve topraklar başlıca yutaklardır.

Örnek

Global Carbon Budget 2024'e göre 2014-2023 döneminde okyanuslar insan kaynaklı CO₂ emisyonlarının %26'sını, karadaki ekosistemler (başta ormanlar) %29'unu emdi; yani doğal yutaklar emisyonların yaklaşık yarısını tuttu. İklim değişikliği aynı dönemde kara yutağını tahminen %27 zayıflattı.

Nasıl hesaplanır?

Bir ağacın yılda yaklaşık 22 kg CO₂ emdiği varsayımıyla (YeşilTercih'in eşdeğer hesaplarında kullanılan değer), Türkiye'deki kişi başı 5,3 ton emisyonu dengelemek için yaklaşık 241 olgun ağaç gerekir. Bu hesap, yutakların emisyon azaltımının yerini tutamayacağını gösterir.

Türkiye bağlamı

Türkiye'nin ulusal sera gazı envanterinde ormanlar ve diğer arazi kullanımları (LULUCF) net yutak olarak raporlanır ve 2053 net sıfır hedefinde dengeleyici rol üstlenir. Orman yangınları ve arazi dönüşümü bu yutağı zayıflatabilir.

Kaynaklar

• Pierre Friedlingstein & vd. (2025). Global Carbon Budget 2024 (2014-2023 ortalaması: okyanus yutağı emisyonların %26'sı, kara yutağı %29'u). Earth System Science Data, 17, 965-1039. Kaynağa git · Hakemli makale
• Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK — Sera Gazı Emisyon İstatistikleri. Kaynağa git · Resmi istatistik